تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ کانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلاً (107)
بعد از بيان حال کافران، بيان حال مؤمنان را مى‌فرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا: بدرستى که آنانکه ايمان آورده‌اند به کتاب و پيغمبر. وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ: و بجا آوردند کارهاى شايسته و پسنديده الهى را. کانَتْ لَهُمْ: هست مر ايشان را خاصّة به فرمان سبحانى. جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا:
بهشتهاى فردوس پيشکشى. «فردوس» بهشتهائى است که مشتمل بر درختان و بيشتر آن انگور باشد.
عياشى- از عکرمه از ابن عباس که گفت: نيست در قرآن آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»* مگر آنکه على عليه السلام امير آنها و شريف آنها است، و نيست از اصحاب پيغمبر مردى مگر آنکه عتاب فرموده او را خداوند و ذکر نفرموده على را مگر به خير.
عکرمه گويد: بدرستى که من مى‌دانم براى على عليه السلام منقبتى که
«1» بحار الانوار ج 65 ص 222- 221 روايت 3 به نقل از علل الشرايع- قمله يعنى شپش يا مگس.
جلد 8 - صفحه 130
اگر گويم هر آينه دور شوند اقطار آسمانها «1».
على بن ابراهيم- از ابى بصير که از حضرت صادق عليه السلام سؤال نمودم از اين آيه فرمود: نازل شد در شأن سلمان و اباذر و مقداد و عمار بن ياسر، خداوند قرار داده جنات فردوس را منزل و مأواى ايشان. و منافات ندارد که نزول آيه در باره ايشان لکن شامل باشد همه مؤمنين را که داراى اعمال صالحه‌اند «2».
تفسير برهان- از حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود: براى هر چيزى اعلائى است و اعلاى بهشت فردوس است، و آن براى محمد و آل محمد صلوات اللّه عليهم اجمعين باشد «3».
در تبيان نقل نموده که حق تعالى فردوس را به يد قدرت خود آفريد و به مقدار هر روز از روزهاى دنيا پنجاه مرتبه بر آن نظر نموده مى‌فرمايد: ازدادى طيبا و حسنا لاوليائى. افزون ساز حسن و جمال و طراوت را براى دوستان من. و اينچنين منزل را پيشکش اولياء خود فرمايد. تنبيه بر آنکه ايشان را عطاها باشد که نعيم فردوس در مقابل آن محقر و ما حضرى تواند بود «4».