تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
الر کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ «1» اللَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ وَيْلٌ لِلْکافِرِينَ مِنْ عَذابٍ شَدِيدٍ «2» الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً أُولئِکَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ «3»
ترجمه
اين کتابى است که فرستاديم آنرا بسوى تو تا بيرون آورى مردمانرا از تاريکيها بروشنائى بدستور پروردگارشان بسوى راه آن تواناى ستوده
خداوند آنچنانيکه مر او را است آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است و واى بر کافران از عذاب سخت
آنانکه اختيار ميکنند از راه دوستى زندگانى دنيا را بر آخرت و باز ميدارند از راه خدا و ميخواهند در آن کجى را آنگروه در گمراهى دورند.
تفسير
بيان الر در ابتداء سور سابقه گذشت و قرآن کتابى است که خداوند آنرا بتوسط جبرئيل فرستاده است بر پيغمبر خاتم براى آنکه نجات دهد آنحضرت تمام مردم عالم را و بيرون آورد آنها را از انواع تاريکيهاى کفر و جهالت و ضلالت و وارد فرمايد ايشان را در روشنائى و هدايت و معرفت و ايمان بدستور و توفيق و تسهيل خداوند امر را بر ايشان و آن روشنائى و نور راه خداوند تواناى غالب قادر ارجمند حميد محمود در جميع صفات و افعال است که او خداوندى است که مالک آسمانها و زمين و تمام موجودات در آنها است و کسى قادر بر تخلّف از حکم او نيست و ويل و هلاک مر کافران را است از عذاب شديد قيامت و آنها کسانى هستند که براى ضعف عقل و غلبه شهوت اختيار نمودند زندگانى موقت مشوب بألم دنياى دنى را بر حيات دائم و عيش خالص آخرت باقى و باز ميدارند مردم را از متابعت راه حقّ چنانچه خودشان را باز داشتند و ميخواهند که در راه حق و دين اسلام عيب و عوجى پيدا کنند و بآنوسيله مانع از قبول اسلام مردم شوند و اينجماعت بسيار از وادى حقّ دورند چون
جلد 3 صفحه 219
دين اسلام منزّه از عيب و نقص است و بنابراين ضمير در يبغونها بسبيل راجع ميشود که مذکّر و مؤنث در آن يکسان است و بعضى گفته‌اند مراد آنستکه ميجويند دنيا را از غير راهش چون دنيا را براى آخرت بايد طلبيد پس کسيکه دنيا را براى آخرت نجويد از راه کج دنيا را طلب نموده و بنابراين ضمير راجع به الحيوة الدنيا است و در هر حال اين جماعت در وادى ضلالت و گمراهى سير ميکنند که بمراحل عديده از حقّ دور است ..