تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْکُمْ إِذْ أَنْجاکُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَکُمْ سُوءَ الْعَذابِ وَ يُذَبِّحُونَ أَبْناءَکُمْ وَ يَسْتَحْيُونَ نِساءَکُمْ وَ فِي ذلِکُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّکُمْ عَظِيمٌ «6»
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ: و ياد بياور اى مخاطب و شنونده، زمانى را که گفت موسى عليه السّلام مرقوم خود را. اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْکُمْ: ياد بياوريد نعمتهاى خداى متعال را که انعام فرموده بر شما و به سپاسدارى و شکرگزارى آن قيام نمائيد. إِذْ أَنْجاکُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ: وقتى که برهانيد شما را از کسان فرعون که: يَسُومُونَکُمْ سُوءَ الْعَذابِ: مى‌چشانيدند شما را و ستم و رنج مى‌رسانيدند شما را سخت‌ترين و بدترين عذاب را نسبت به عذابهاى ديگر. نزد بعضى مراد به «سوء عذاب» اعمال شاقه بود، چه بعضى آنها را خدمه بتان، و برخى را خادم خود، و جمعى را وادار به حفارى و کناسى، و دسته‌اى را به پاسبانى، و عده‌اى را به خشت‌سازى و بنائى و سنگ کشى، و آنها که کار نمى‌توانستند جزيه از آنها مى‌گرفتند. وَ يُذَبِّحُونَ
«1» اصول کافى جلد 2 صفحه 95، باب الشکر.
جلد 7 - صفحه 19
أَبْنائِکُمُ: و مى‌کشتند پسران شما را در طفوليت.
مفسرين نقل نموده‌اند علت ذبح اطفال را که وقتى فرعون ظلمش به نهايت رسيد، خداى تعالى خواست او را هلاک کند. در خواب به او نمود که آتشى از طرف بيت المقدس شعله کشيده مصر و قبط تمام را سوزانيد و بنى اسرائيل را گذاشت. فرعون ترسان از سحره و کهنه پرسان شد، گفتند: از بنى اسرائيل پسرى متولد شود که هلاک تو و تبديل دين تو به دست او باشد، پس فرعون قوابل بر جميع حوامل مأمور نمود که هر چه پسر متولد شود بکشند.
وَ يَسْتَحْيُونَ نِساءَکُمْ: و باقى مى‌گذاشتند دختران را تا آنها را کنيز خود سازند. وَ فِي ذلِکُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّکُمْ عَظِيمٌ: و در اين ذبح پسران، و استخدام دختران و رنج پيران، محنتى و بلائى و آزمايشى بود شما را از جانب پروردگار شما، بزرگ امتحان و آزمايشى. حاصل اينکه: حق تعالى تخليه فرمود و واگذاشت فرعونيان را که با شما اين گونه رفتار کنند امتحانى بود از جانب الهى براى شما؛ و عاقبت خداوند شما را از شکنجه آنان خلاص فرمود و اين نعمت بزرگى بود.