اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قالَ مُوسي إِن تَکفُرُوا أَنتُم وَ مَن فِي الأَرضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ «8»
و فرمود موسي بقوم خود اگر کافر شويد شما و هر که در روي زمين است تمام شما پس محققا خداوند بينياز است و از شئوناتش کاسته نميشود کامل فوق کمال است.
وَ قالَ مُوسي إِن تَکفُرُوا أَنتُم خطاب بقوم خود بني اسرائيل که بسيار نزديک بکفر بودند و هر صباحي يک راه کفر را اتخاذ ميکردند يک روز گوساله پرست شدند يک روز گفتند بموسي اجعَل لَنا إِلهاً کَما لَهُم آلِهَةٌ يک روز گفتند أَرِنَا اللّهَ جَهرَةً و غير اينها پس از موسي در هر عصري در شرک و کفر سير کردند که شرح آن را در کلم الطيب مجلد اول از صفحه 262 الي 274 در 13 صفحه بيان کردهايم مراجعه کنيد.
وَ مَن فِي الأَرضِ جَمِيعاً که بر فرض يک مؤمن در روي زمين نباشد بقدر خردلي در ذات اقدس او تغيير و نقصي وارد نميشود چنانچه اگر تمام مؤمن و موحد و مطيع باشند بقدر ذرهاي بر خدايي او افزوده نميشود نفع و ضرر ايمان
جلد 11 - صفحه 365
و کفر و اطاعت و معصيت بخود انسان متوجه ميشود.
فَإِنَّ اللّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ در معناي غني بسياري گفتند بمعني سلب احتياج است که جامع جميع صفات سلبيّه ميشود که در نصاب ميگويد.
نه مرکب بود و جسم نه مرئي نه محل || بيشريکست و معاني تو غني دان خالق
و ما گفتهايم که غني بمعني دارايي است و در همان نصاب ميگويد (غني مال دار است و مسکين گدا) و شامل جميع صفات کماليه ذاتيه ميشود از علم قدرت، حيات، کبريايي، عظمت، رفعت، علوّ و غير اينها، و لازمه آنها سلب احتياج و نقص است. و حميد شامل جميع صفات فعليه ميشود که تمام افعال الهي از خلق و رزق و اماته و احياء و صحت و مرض و نعمت و بلاء و ثواب و عقاب و غني و فقر و توسعه و تضييق و تشريع احکام و ارسال رسل و جعل خليفه و جعل تکليف و ساير افعال او تمام موافق حکمت و مصلحت و صحيح و بجا و بموقع است که معني عدالت است که از اصول مذهب شيعه است خلاف اشاعره که منکر عدل هستند.