اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لَم يَأتِکُم نَبَؤُا الَّذِين‌َ مِن قَبلِکُم قَوم‌ِ نُوح‌ٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ الَّذِين‌َ مِن بَعدِهِم لا يَعلَمُهُم إِلاَّ اللّه‌ُ جاءَتهُم رُسُلُهُم بِالبَيِّنات‌ِ فَرَدُّوا أَيدِيَهُم فِي أَفواهِهِم وَ قالُوا إِنّا کَفَرنا بِما أُرسِلتُم بِه‌ِ وَ إِنّا لَفِي شَک‌ٍّ مِمّا تَدعُونَنا إِلَيه‌ِ مُرِيب‌ٍ «9»
آيا نيامد شما را خبر کساني که پيش از شما بودند قوم نوح و عاد و ثمود و کساني که از بعد آنها بودند که نميداند آنها را غير از خداوند تبارک و تعالي آمد آنها را پيغمبران آنها با معجزات و ادله و براهين واضحه روشن پس گردانيدند دستهاي خود را در دهان خود و گفتند بدرستي که ما کافر هستيم بآنچه شما فرستاده
جلد 11 - صفحه 366
شده‌ايد باو و بدرستي که ما هر آينه در شک هستيم بآنچه ما را دعوت ميکنيد بسوي آن ترديد و ريب داريم.
أَ لَم يَأتِکُم نَبَؤُا الَّذِين‌َ مِن قَبلِکُم جزو کلام موسي است ببني اسرائيل و استفهام تقريري است يعني البته خبر پيدا کرده‌ايد و اقوام قبل از شما (قوم نوح) که در مخالفت نوح بعذاب غرق گرفتار شدند و عاد که در مخالفت هود بعذاب باد هلاک شدند (و ثمود) که در مخالفت صالح بصيحه و صاعقه و رجفه از بين رفتند.
وَ الَّذِين‌َ مِن بَعدِهِم مثل قوم لوط که بخسف و امطار حجاره تلف شدند و قوم شعيب که در مخالفت شعيب بصاعقه نابود شدند و اقوام بسياري از انبياء که اکثر آنها را لا يَعلَمُهُم إِلَّا اللّه‌ُ که در قرآن ميفرمايد وَ لَقَد أَرسَلنا رُسُلًا مِن قَبلِک‌َ مِنهُم مَن قَصَصنا عَلَيک‌َ وَ مِنهُم مَن لَم نَقصُص عَلَيک‌َ الاية مؤمن آيه 78 البته انبياء که معروف است صد و بيست و چهار هزار بودند و اکثر آنها مرسلين بودند و غير از خدا کسي نميداند نه اسماء آنها را و نه اقوام آنها را و نه معجزات آنها را.
جاءَتهُم رُسُلُهُم بِالبَيِّنات‌ِ البته تمام با معجزه و ادله واضحه و براهين قاطعه بودند لکن اکثر قوم آنها ايمان نياوردند.
فَرَدُّوا أَيدِيَهُم فِي أَفواهِهِم در اينکه جمله اقوال مفسرين بسيار است بالغ برده قول است و همچنين در مرجع ضمير ايديهم و افواههم که هر دو بکفار برميگردد يا برسل يا مختلف است و همچنين در اينکه معناي حقيقي است يا کنايه و آنچه بنظر اقرب ميآيد و اللّه العالم اينکه موقعي که انبياء آنها را دعوت ميکردند اينها دستهاي خود را مقابل دهان خود ميآوردند اشاره به اينکه ساکت شويد و تکلم نکنيد و دعوت ننمائيد.
جلد 11 - صفحه 367
وَ قالُوا إِنّا کَفَرنا بِما أُرسِلتُم بِه‌ِ ما شما را برسالت نمي‌شناسيم و بآنچه مي‌گوييد کافر هستيم و نمي‌پذيريم.
وَ إِنّا لَفِي شَک‌ٍّ مِمّا تَدعُونَنا إِلَيه‌ِ که دعوت بتوحيد ميکنيد يا باطاعت خود ما دست از آلهه خود و تقليد آباء خود برنميداريم و در گفتار شما شاکيم مريب احتمال ميدهيم که شما براي اينکه رياست بر ما پيدا کنيد افتراء ميزنيد که ما را خدا فرستاده اصلا ما خدايي غير از الهه خود قبول نداريم.