اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالَت لَهُم رُسُلُهُم إِن نَحن‌ُ إِلاّ بَشَرٌ مِثلُکُم وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ يَمُن‌ُّ عَلي مَن يَشاءُ مِن عِبادِه‌ِ وَ ما کان‌َ لَنا أَن نَأتِيَکُم بِسُلطان‌ٍ إِلاّ بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ وَ عَلَي اللّه‌ِ فَليَتَوَکَّل‌ِ المُؤمِنُون‌َ «11»
گفتند از براي آن کفار رسولان آنها که درست است ما نيستيم مگر بشري مثل شما لکن خداوند منّت ميگذارد بر هر که مشيّتش تعلق بگيرد از بندگانش که بآنها رسالت دهد و نيست از براي ما اينکه بتوانيم سلطان و معجزه‌اي که شما توقع ميکنيد بياوريم مگر باذن خداوند و بر خداوند بايد پس توکل کنند مؤمنين.
قالَت لَهُم رُسُلُهُم در جواب تقاضاهاي آنها که ما هم إِن نَحن‌ُ إِلّا بَشَرٌ مِثلُکُم ولي مکرر در باب نبوت گفته شده که نبي بايد از بشر باشد نه ملک و نه جن و نه ساير مخلوقات و شرائط نبوت را هم دارا باشد هر بشري قابليت نبوّت و رسالت ندارد.
وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ يَمُن‌ُّ عَلي مَن يَشاءُ مِن عِبادِه‌ِ او ميداند کي لياقت اينکه منصب را دارد و منّت گذارده بر هر که اراده فرموده بلکه منّت بر سر تمام بنده‌گانش گذارده بارسال رسل چنانچه ميفرمايد لَقَد مَن‌َّ اللّه‌ُ عَلَي المُؤمِنِين‌َ إِذ بَعَث‌َ فِيهِم رَسُولًا مِن أَنفُسِهِم يَتلُوا عَلَيهِم آياتِه‌ِ وَ يُزَکِّيهِم وَ يُعَلِّمُهُم‌ُ الکِتاب‌َ وَ الحِکمَةَ وَ إِن کانُوا مِن قَبل‌ُ لَفِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ آل عمران آيه 164 وَ ما کان‌َ لَنا أَن نَأتِيَکُم بِسُلطان‌ٍ إِلّا بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ زيرا معجزه فعل الهي است و از قدرت بشر خارج است خداوند بدست رسولش جاري ميکند که نشاني باشد که از جانب او آمده.
توضيحا حضرت موسي فقط فعلش القاء عصا است ولي افعي و جان و مار شدنش فعل الهي است فقط دست خود را در جيب کردن فعل موسي است ولي بيضاء شدن فعل الهي است. عيسي فعلش گفتن قم باذن اللّه است ولي مرده زنده
جلد 11 - صفحه 370
شدن فعل خداست و خداوند هم بمقتضاي حکمت و مصلحت باندازه لزوم جاري ميفرمايد که حجت تمام شود و دلالتش تام گردد.
وَ عَلَي اللّه‌ِ فَليَتَوَکَّل‌ِ المُؤمِنُون‌َ مؤمن ميداند که آنچه مشيّت حق تعلق ميگيرد تحقق پيدا ميکند و اگر تعلق نگيرد جن‌ّ و انس جمع شوند قدرت بر ايجاد ندارند لذا ايکال امور را باو ميکند و هر چه او ميکند عين صلاح است