اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما ذلِک‌َ عَلَي اللّه‌ِ بِعَزِيزٍ «20»
و نيست اينکه اذهاب و ايتاء بر خداوند امر مشکل صعبي.
افعالي که از انسان از روي اختيار صادر ميشود منوط بمقدماتي است: اول تصور سپس تصديق بفائده ثم عزم ثم جزم ثم حرکت عضلات با حفظ قدرت و نبودن مانعي از صدور. و اما افعال الهي احتياج باين مقدمات ندارد نه تصور نه تصديق نه عزم نه جزم نه حرکت عضلات فقط وجود مصلحت و ايجاد که تمام افعال الهي موجود ميشود بايجاد که باصطلاح حکماء بوجود منبسط تعبير ميکنند که تمام موجودات بايجاد حق است و بلسان آيات و اخبار بمشيت تعبير ميفرمايند که گفتند خلقت الاشياء بالمشيه و خلقت المشية بنفسها و بيان ديگر ايجاد فعل بمعني مصدري است و موجودات فعل بمعني اسم مصدري است ايجاد کردن و موجود شدن بمجرد ايجاد موجود ميشود وَ ما ذلِک‌َ عَلَي اللّه‌ِ بِعَزِيزٍ يعني بر خدا امتناعي
جلد 11 - صفحه 378
ندارد که بعضي تصور ميکنند که اينکه رياست و دولت و قدرتي که دارند احدي نيست که بتواند از آنها بگيرد خداوند بضعيف‌ترين خلقش قوي‌ترين آنها را هلاک ميکند يک پشه نمرود را هلاک کرد و هکذا.