تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ کَثِيراً مِنَ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَ مَنْ عَصانِي فَإِنَّکَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (36)
بعد از آن عرض کرد:
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ: پروردگارا بدرستى که بتان گمراه کردند. کَثِيراً مِنَ النَّاسِ: بسيارى از مردم را، يعنى سبب گمراهى بسيار کس شدند و لذا به تو استعاذه مى‌کنم از اضلال آنها، و از درگاه تو سؤال عصمت مى‌نمايم.
نکته: اسناد اضلال به اصنام، به اعتبار سببيت است کقوله (وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا)* «1». فَمَنْ تَبِعَنِي: پس هر که پيروى کند مرا در دين من. فَإِنَّهُ مِنِّي: پس بتحقيق او از اهل بيت من است، و لذا حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نسبت به سلمان که پيروى کامل نمود فرمود «2»: السّلمان منّا اهل البيت.
وَ مَنْ عَصانِي: و هر که نافرمانى کند مرا به غير شرک از معاصى. فَإِنَّکَ غَفُورٌ رَحِيمٌ: پس بدرستى که تو آمرزنده و مهربانى، يا هر که نافرمانى نمايد به کفر و شرک، پس تو آمرزنده به توبه، يا قادرى که بيامرزى ايشان را و رحمت فرمائى بر آنها به توفيق ايمان و طاعت و توبه از کفر و معصيت.
عياشى «3» از حضرت صادق روايت نموده که به يکى از دوستان خود فرمود:
«1» سوره انعام آيه 70 و 130.
«2» بحار الانوار، جلد 22، صفحه 326، حديث 28.
«3» جلد 2، صفحه 231.
جلد 7 - صفحه 63
من اتّقى اللّه منکم و اصلح فهو منّا اهل البيت قيل منکم اهل البيت؟ قال منّا اهل البيت؟ قال فيها ابراهيم: فمن تبعنى فانّه منّى.
هر که از شما تقوى دارد، و صالح باشد، از ما اهل بيت خواهد بود. راوى گفت: از شما اهل بيت؟ حضرت فرمود: از ما اهل بيت مى‌باشد چنانکه ابراهيم عليه السّلام گفت (فمن تبعنى فانّه منّى).