تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ذَرْهُمْ يَأْکُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ «3»
بعد از آن بر سبيل وعيد و تهديد، خطاب فرمايد به رسول خود:
«1» جلد 2، صفحه 239، و در مجمع البيان جلد 3، صفحه 328، از امام صادق عليه السّلام نقل نموده است.
«2» مجمع البيان جلد 3، صفحه 328.
جلد 7 - صفحه 82
ذَرْهُمْ يَأْکُلُوا: واگذار آنها را در دنيا تا مانند چهارپايان بخورند. وَ يَتَمَتَّعُوا: و بهره برند از منافع و لذايذ مدت کمى، چه هر قدر لذت برند، نسبت به نعم اخروى بى‌بهره باشند. وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ: و مشغول سازد ايشان را آرزو، يعنى توقع طول عمر و استقامت حال، باز دارد ايشان را از استعداد و تهيه معاد و تفکر در آمال و مآل اعمال. فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ: پس زود باشد که بدانند عاقبت بدى کردار و گفتار خود را، و آن در روز حشر خلايق باشد.
تبصره: آيه شريفه اعلام رسول است به نااميدى از ايمان ايشان و اشعار به آن که اين جماعت از اهل خذلانند، زيرا در کفر و عناد و لجاج و مخالفت به حدى رسيده‌اند که ديگر مواعظ شافيه و کلمات الهيه اينها را فايده ندهد، به کلى از قابليت هدايت افتاده، گوهر گرانبهاى توحيدى را به سوء اختيار ضايع ساخته، بگذار مانند بهائم در چراگاه شهوت برخوردار شوند که بزودى پاداش اعمال را دريابند، ايضا تحذير است از آنچه مؤدى شود به درازاى آرزو، و تنبيه بر آنکه واجب است انسان همت خود را مصروف دارد بر امر آخرت، و مستعد موت گردد و مسارعت کند به توبه و تدارک، و آرزو ننمايد چيزهائى را که موجب منع از آنها گردد.
و در کافى- حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمايد: انّما اخاف عليکم اثنتين: اتباع الهوى و طول الامل امّا اتّباع الهوى فانّه يصدّ عن الحقّ و امّا طول الامل فينسى الاخرة «1».
اين است و جز اين نيست که مى‌ترسم بر شما دو چيز را: پيروى هواى نفس، و درازى آرزو. اما متابعت هواى باز دارد از حق، و اما درازاى آرزو، پس نتيجه دهد فراموشى آخرت را.