اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَقالُوا إِنَّما سُکِّرَت أَبصارُنا بَل نَحن‌ُ قَوم‌ٌ مَسحُورُون‌َ «15»
هر آينه ميگويند اينست و جز اينکه نيست که چشمهاي ما بسته شده (يعني چشم بندي کرده پيغمبر صلّي اللّه عليه و اله) بلکه ما قومي هستيم که با ما سحر کرده‌اند (لقالوا) اينکه کفار و مشرکين که مجرمين هستند اگر باب آسمان بر آنها باز شود و ملکوت آسمان را مشاهده کنند ميگويند اينکه مجرّد خيال است و حقيقت ندارد و بنظر چنين ميآيد إِنَّما سُکِّرَت أَبصارُنا يکي از اقسام سحر چشم بندي است، چه بسيار آنکه يک ساعت را خورد ميکند سپس صحيحا ردّ ميکند يک قطعه کاغذ را کبوتر ميکند پرواز ميکند يک پنبه را عقرب ميکند و امثال اينها و اينکه نوع عمليات در شرع مطهّر حرام است و
الساحر کالکافر
اينها آنچه مشاهده ميکنند حمل بر سحر ميکنند چشم ما را بسته، چنانچه سکر روي عقل را ميپوشاند و آدم مست مثل صاحب جنون
جلد 12 - صفحه 17
اعمال ديوانگي ميکند و فرق سکر با جنون اينست که مجنون عقل ندارد و مست پرده روي عقلش کشيده شده بعين مثل کور و کسي که روي چشمش پرده باشد که هر دو نميبينند ولي او چشم ندارد و او چشمش بسته شده بَل نَحن‌ُ قَوم‌ٌ مَسحُورُون‌َ بلکه چشم تنها نيست ما خود مسحور شده‌ايم سحر در ما اثر کرده و از اينکه جهت انبياء را ساحر گفتند و معجزات را سحر شمردند.
(تنبيه) ممکن است اينکه دو آيه شريفه اشاره بمطلب ديگري باشد که مراد از باب آسمان که بروي آنها مفتوح ميشود اقبال دنيا باشد که اگر مالي يا رياستي نصيب آنها شد و مراد از فظلّوا غرق دنيا شده و پروايي هم ندارند و در مقام زيادتي و تعالي و ترقي برميآيند (فريدون بملک جهان نيم سير) و چون چنين شدند و درجه درجه بالا رفتند که مفاد يعرجون است بکلي دين و خدا و قيامت را فراموش ميکنند و منکر ميشوند و ميگويند که انبياء ميخواهند روي چشم ما را ببندند و ما را از ترقي و تعالي در دنيا محروم کنند و وعده‌هاي قيامت را که بما ميدهند که بهشتي و جهنمي و ثوابي و عذابي هست ما را فريب دهند و سحر کنند و معجزاتي که اقامه ميکنند سحر و جادو و شعبده است، چنانچه بسياري از اهل زمان ما چنين هستند جز زخارف دنيا چيزي در نظر ندارند و ابدا گوش آنها بدهکار بفرمايشات انبياء و ائمه و علماء نيست بلکه مخل بآسايش خود و ترقيات ميدانند.