اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ جَعَلنا لَکُم فِيها مَعايِشَ وَ مَن لَستُم لَهُ بِرازِقِينَ «20»
و قرار داديم براي شما در اينکه زمين وسائل زندگاني و تعيش شما را و کسي که نيستيد شما از براي او برزق دهندگان اموري که باعث تعيّش و زندگاني است يکي هواي مجاور زمين است که ميتوان تنفس کرد که اگر قدري بالاتر رود هواي بالا قابل تنفس نيست حتي کساني که بکره ماه رفتند هواي مناسب با تنفس را همراه خود بردند و يکي از اشکالات منکرين معراج هم همين است ولي غافل از اينکه خداوند قادر است که هواي مناسب همراه حضرت ببرد بعلاوه مسئله معراج امريست بر خلاف عادت و معجزه است مثل ساير معجزات، چنانچه ادريس و عيسي را هم برد بعالم بالا و ديگر آب است که ميفرمايد:
جلد 12 - صفحه 22
وَ جَعَلنا مِنَ الماءِ کُلَّ شَيءٍ حَيٍّ انبياء آيه 31.
و ديگر نباتات است. از حبوبات و فواکه و ادويه و البسه و ديگر معادن است براي تجارت و عمارت و معاشرت و ديگر حيوانات از براي أکل و رکوب و غير اينها لذا بنحو عموم ميفرمايد: وَ جَعَلنا لَکُم فِيها مَعايِشَ تمام اسباب تعيش دنيوي را در دست رس شما قرار داديم و اينکه موهبت مخصوص بشما نيست بلکه وَ مَن لَستُم لَهُ بِرازِقِينَ مثل طايفه جنّ و وحوش صحرايي و بياباني و سباع و گزندهگان و طيور و هوام که هر جنبنده روزي خود را ميخورد و تعيّش ميکند.
بلي در اخبار دارد که خداوند روزي بندگان را از ممّر حلال معين فرموده لکن اگر بنده از ممر حرام بدست آورد کسر ميگذارد و هر بنده روزي او موافق حکمت معيّن شده سعه يا ضيق و تا آخر روزي خود را صرف نکند نميميرد و حرص و زياد روي نتيجه ندارد (گر زمين را بآسمان دوزي ندهندت زياده از روزي)