در آيات متعدّد به مسئله اندازه‌گيرى در خلقت موجودات اشاره شده است، از جمله:
«قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدْراً» «1»
«1». طلاق، 3.
جلد 4 - صفحه 451
«کُلُّ شَيْ‌ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ» «1»
«وَ خَلَقَ کُلَّ شَيْ‌ءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً» «2»
در آيه‌ى 27 سوره شورى مى‌خوانيم که اگر خداوند رزق بندگانش را توسعه دهد، آنان دست به تجاوز مى‌زنند، به همين دليل به مقدارى که صلاح مى‌داند، به هرکس مى‌دهد. آيه مورد بحث نيز اشاره به همين معناست.
شايد مراد از خزائن، اسباب و عناصر و امکانات بالقوه باشد که خداوند در وجود هر موجودى قرار داده است.
جمله «إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ» شامل هر آفريده‌اى مى‌شود. مثلًا توان و قدرت بينايى و شنوايى نيز در نزد خدا، سرچشمه و خزينه‌اى دارد که به مقدار معين از آن به ما مى‌رسد، مثلًا اگر او بخواهد ما مى‌توانيم صداى پاى مورچه را در آن طرف کره زمين بشنويم. ضمناً علوم امروز کشف کرده که هر نباتى داراى وزن مخصوص است که هرگاه کمى عناصر و اجزاى آن کم و زياد شود، ديگر آن گياه نخواهد بود.
نزول گاهى از مکان بالاست، نظير نزول باران و گاهى از مقام بالاست، نظير آيه «وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ» «3» که به معناى آفرينش آهن است. در اين آيه مى‌خوانيم که نعمت‌ها اندازه و حساب دارد و مقدار هر يک معلوم است، «بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» و در آيات و روايات بعضى از عوامل آن بيان شده است.
تلاش انسان‌ها مى‌تواند در تعيين رزق مؤثر باشد؛ داشتن اخلاق خوب، تخصّص عالى، سعه صدر، حسن نيّت و سوز و دعاى نيکان مى‌تواند در آن مقدار معلوم مؤثر باشد.