تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ يَحشُرُهُم‌ إِنَّه‌ُ حَکِيم‌ٌ عَلِيم‌ٌ «25» و محققا پروردگار تو ‌او‌ محشور ميفرمايد ‌آنها‌ ‌را‌ محققا ‌او‌ حکيم‌ ‌است‌ و عليم‌. مسئله‌ حشر يوم القيامة ‌از‌ ضروريات‌ جميع‌ اديان‌ ‌است‌ و براهين‌ عقليه‌ و نقليه‌ قرآنيه‌ و اخباريه‌ فوق‌ حد و حصر ‌بر‌ ‌او‌ قائم‌ ‌است‌ و کانه‌ معاد ملازم‌ ‌با‌ مبدء ‌است‌ و فقط منکر معاد منکر مبدأ ‌است‌ ‌که‌ ‌او‌ ‌را‌ طبيعي‌ و دهري‌ و زنديق‌ و ‌لا‌ مذهب‌ مينامند وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ ‌با‌ سه‌ تأکيد جمله‌ اسميه‌ کلمه‌ ‌إن‌ ضمير ‌هو‌ (يحشرهم‌) يکي‌ ‌از‌ اسامي‌ قيامة يوم الحشر ‌است‌ ‌که‌ خلق‌ اولين‌ و آخرين‌ جن‌ و انس‌ ‌حتي‌ وحوش‌ مجتمع‌ مي‌شوند ‌در‌ صحراي‌ قيامت‌ (إِنَّه‌ُ حَکِيم‌ٌ) بعدل‌ حکم‌ ميفرمايد ‌غير‌ جلد 12 - صفحه 26 مستحق‌ عذاب‌ ‌را‌ عذاب‌ نمي‌کند و مستحق‌ ثواب‌ ‌را‌ منع‌ نمي‌کند بلکه‌ تفضلات‌ و عنايات‌ ‌با‌ شرط قابليت‌ شامل‌ حال‌ بندگان‌ ميشود (عليم‌) ميداند ‌با‌ ‌هر‌ ‌که‌ چه‌ معامله‌ بايد کرد.

آیات این صفحه