اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِذ دَخَلُوا عَلَيه‌ِ فَقالُوا سَلاماً قال‌َ إِنّا مِنکُم وَجِلُون‌َ (52)
زماني که ملائکه بصورت مهمان وارد شدند بر إبراهيم و سلام گفتند، در موضوع
جلد 12 - صفحه 49
ملائکه بين ارباب مذاهب اختلاف است طبيعيين منکر وجود آنها شدند چون ما وراء طبيعت را قائل نيستند، حکماء عالم عقول و مجردات ميدانند که خالي از صورت و ماده باشند و إفاضات آنها اشراقيست، و يک دسته از کفار دختران خدا ميدانند، چنانچه در بسياري از آيات إشاره دارد متکلمين اجسام لطيفه ميدانند و تعريف کردند بأنه جسم لطيف نوري يتشکل بأشکال مختلفة حتي الانبياء سوي الکلب و الخنزير در مقابل جن بانه جسم ناري يتشکل باشکال مختلفة حتي الکلب و الخنزير سوي الأنبياء و آنچه بنظر ميرسد آنها صورت بلا ماده که تعبير بقالب مثالي و صور برزخيه ميشود که ارواح جن‌ّ و إنس پس از رهايي جسم مادي تعلق بآن قالب پيدا ميکند و بصور مختلفه مشاهده ميشوند، چنانچه جبرئيل بصورة بشر سوي بر مريم ظاهر شد که ميفرمايد:
فَأَرسَلنا إِلَيها رُوحَنا فَتَمَثَّل‌َ لَها بَشَراً سَوِيًّا مريم آيه 17.
و ممکن است بدون صورت بر قلب نازل شوند که تعبير بوحي و الهام ميشود، چنانچه ميفرمايد:
وَ إِنَّه‌ُ لَتَنزِيل‌ُ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ نَزَل‌َ بِه‌ِ الرُّوح‌ُ الأَمِين‌ُ عَلي قَلبِک‌َ لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ شعراء آيه 192.
و در اينکه آيه بصورة انسان صالح بر ابراهيم نازل شدند (إِذ دَخَلُوا عَلَيه‌ِ) و چون حضرت ابراهيم بسيار مهمان دوست بود بعنوان ضيافت وارد شدند که أخبار بسياري در مدح اينکه صفت وارد شده (فَقالُوا سَلاماً) اول کلمه آنها سلام بود که تحية اسلامست، و ما در مجلد اول در ذيل آيه شريفه:
الَّذِين‌َ يُؤمِنُون‌َ بِالغَيب‌ِ وَ يُقِيمُون‌َ الصَّلاةَ الاية سوره بقره آيه 2.
در بيان سلام نماز معناي سلام که سه معني دارد و اخبار فضيلة سلام و وجوب جواب سلام را مفصلا بيان کرديم.
قال‌َ إِنّا مِنکُم وَجِلُون‌َ فرمود: ابراهيم بملائکه که ما از شما خائف هستيم نظر به اينکه حضرت
جلد 12 - صفحه 50
ابراهيم در موقع بعثت در تمام دنيا يک نفر موحد نبود، فقط لوط باو ايمان آورده بود و مشرکين سرسخت دشمن او بودند که حتي اراده کردند او را بسوزانند و اينکه واردين هم ناشناس بودند و لو بلباس صلحاء وارد شدند و بعنوان ضيافت لکن محتمل بود که بمکر و حيله باو اذيتي وارد کنند بخصوص که از طعام او هم نخوردند فرمود: (انّا) تعبير بمتکلم مع الغير چون ساره عيال او هم با او بود و بر او هم ترسناک بود (منکم) از شما جماعت (وجلون) وجل مرادف با خوف است، و لذا در سوره هود تعبير بخوف فرموده:
وَ أَوجَس‌َ مِنهُم خِيفَةً قالُوا لا تَخَف آيه 70.