تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يُنَزِّلُ الْمَلائِکَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاتَّقُونِ «2»
بعد از آن بيان مى‌فرمايد که حق تعالى هيچيک از مشرکين را معذب نفرمايد مگر بعد از اتمام حجت:
جلد 7 - صفحه 161
يُنَزِّلُ الْمَلائِکَةَ بِالرُّوحِ: فرو مى‌فرستد ملائکه را به وحى يا به قرآن که سبب حيات قلوب است از جهالتى که در حکم مرده است.
تنبيه: روح به ده معنى آمده: «1» 1- حيات نفوس به ارشاد. 2- رحمت.
3- نبوت. 4- جبرئيل. 5- وحى. 6- ملک عظيم الخلقه. 7- قرآن.
8- روح انسانى. 9- عيسى. 10- دميدن. هفت معنى اول در آيه شريفه محتمل است. در تبيان فرمايد «2»: هيچ ملکى نازل نشود مگر آنکه روح و رقيب با او باشد، چنانکه بر آدميان حفظه مى‌باشد.
به هر تقدير نازل مى‌فرمايد ملائکه را با روح. مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ: از جهت فرمان گزارى خود به هر که مى‌خواهد از بندگان خود که استحقاق نبوت الهى و تبليغ فرامين سبحانى را دارند و ملائکه را بر ايشان نازل فرمائيم. أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا: به آنکه اعلام کنند خلقان را و آگاه سازند ايشان را که شأن چنين است، نيست خدائى سزاوار پرستش و ستايش مگر من، يا مى‌گوئيم انبياء را تا آگاه کنند بندگان را که هيچ خدائى نيست مگر من که آفريننده و روزى دهنده ايشانم.
نکته: قوله (أَنْ أَنْذِرُوا) بنابر معنى اول بدل از روح، و بنابر معنى ثانى تفسير (يُنَزِّلُ الْمَلائِکَةَ بِالرُّوحِ) که در معنى قول مى‌باشد. فَاتَّقُونِ: پس بترسيد و بپرهيزيد از مخالفت من، و غير ذات احديت مرا پرستش و ستايش منمائيد.
تنبيه: آيه شريفه غرض از بعثت انبياء را بيان فرمايد بدين تقرير که: سعادت بشرى به دو چيز محقق شده: يکى تکميل حکمت علمى که منتهاى کمال آن توحيد است؛ و ديگر تکميل حکمت عملى، و غايت کمال آن تقوى و پرهيزکارى است، لذا بعث انبياء لازم آمد براى دعوت و اعلام بدين اصول نيکبختى و اساس ترقى و تعالى؛ و مسلم است که اگر تمام بشر در تحت اين
«1» تبيان جلد 6 صفحه 359.
«2» همان مدرک و منهج، جلد 5، صفحه 178.
جلد 7 - صفحه 162
دو لواء درآيند، کمال آسايش مادى و معنوى براى آنها حاصل گردد.