اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما ذَرَأَ لَکُم فِي الأَرض‌ِ مُختَلِفاً أَلوانُه‌ُ إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً لِقَوم‌ٍ يَذَّکَّرُون‌َ «13»
و آنچه واگذارد از براي شما در زمين برنگهاي مختلف بدرستي که در اينکه هر آينه آيه است براي قومي که ياد آور باشند وَ ما ذَرَأَ لَکُم ذرء گذاردن چيزيست در محلي مثل وَ لَقَد ذَرَأنا لِجَهَنَّم‌َ کَثِيراً مِن‌َ الجِن‌ِّ وَ الإِنس‌ِ الاية اعراف آيه 178
جلد 12 - صفحه 92
178 وَ ما ذَرَأَ لَکُم عموم دارد شامل ملابس و مطاعم و مناکح و معادن از حيوانات و نباتات و جمادات چه در سطح زمين و چه در تخوم آن ميشود آنچه انسان احتياج بآن در زندگاني دنيا دارد في الارض و لو در قعر دريا باشد يا در جوّ هوا مثل طيور هوايي و ماهي دريايي و غير اينها مُختَلِفاً أَلوانُه‌ُ بلکه آثاره و فوائده و ثمراته هم در مطاعم و هم در ملابس و هم در معادن اختلاف الوان هست، بلکه در مناکح سياه و سفيد و سبزه و سرخ هست و هم در حيوانات و طيور و ماهيان دريايي اختلاف رنگ و شکل دارند جل الخالق.
إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً و دليلا و برهانا از براي وجود خالق آنها و علم و قدرت او و ساير صفات او اما لِقَوم‌ٍ يَذَّکَّرُون‌َ نه کساني که غفلت گوش و چشم و قلب آنها را گرفته و تمام اينها را مستند بطبيعة ميدانند.
لَهُم قُلُوب‌ٌ لا يَفقَهُون‌َ بِها وَ لَهُم أَعيُن‌ٌ لا يُبصِرُون‌َ بِها وَ لَهُم آذان‌ٌ لا يَسمَعُون‌َ بِها أُولئِک‌َ کَالأَنعام‌ِ بَل هُم أَضَل‌ُّ اعراف آيه 78.
ادراک نميکنند فقط کساني که بياد خدا باشند با قلب روشن و عقل کامل و فهم عميق در هر يک از اينکه آثار قدرة حق نظر کنند معرفت آنها بيشتر و عقيده آنها محکمتر ميگردد و مراد ذکر قلبيست که توجه کنند، و اما ذکر لساني بدون توجه چندان تأثيري ندارد.