تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (180) ترجمه‌ و نه پندارند آنانکه بخل مينمايند بآنچه داده است ايشانرا خدا از فضلش که آن خير است مر ايشان را بلکه آن شر است مر ايشان را زود باشد طوق کرده شوند بآنچه بخل نمودند بآن روز قيامت و مر خدا راست ميراث آسمانها و زمين و خدا بآنچه ميکنيد بينا است. جلد 1 صفحه 540 تفسير در سوره بقره شرحى از منافع جود و احسان و مضار بخل و امساک به عرض رساندم و در اينجا مراد بخلى است که موجب ترک صدقات واجبه شود ميفرمايد گمان نکنند بخيلان که بخل خوب است براى آنها چون در دنيا هر قدر مال شخص زياد شود زحمت و ابتلاء و گرفتاريش زياد ميشود و در آخرت هم شر محض است براى آنکه موجب عذاب اليم براى صاحبش ميگردد پس وبال و نتيجه سوء آن احاطه مى- نمايد بر او مانند احاطه طوق بر گردن در کافى از صادقين عليهما السلام نقل نموده که کسى نيست که چيزى از زکوة مال خود را نداده باشد مگر آنکه خداوند آن مال را در روز قيامت بصورت اژدهائى از آتش درميآورد که بر گردن صاحبش طوق زده و گوشت تن او را به دندان ميکند تا از حساب فارغ شود و اينست معنى سيطوقون ما بخلوا به يوم القيمة يعنى آنچه را بخل نمودند بآن از زکوة و از حضرت صادق (ع) روايت شده است که پيغمبر فرمود نيست هيچ صاحب مال متعلق زکاتى از درخت خرما و زراعت و درخت مو مگر آنکه خداوند خاک هفت طبقه زمين آن مال را طوق گردن او مى‌نمايد تا روز قيامت و از حضرت باقر (ع) روايت شده که خداوند مال مانع- الزکوة را بصورت مارى درميآورد که دو شاخ دارد و طوق ميزند برگردن او در روز قيامت پس بآن خطاب ميشود ملازم او باش چنانچه او ملازم تو بود در دنيا و اينست مراد از اين آيه و آنچه ماليت دارد و بارث باشخاص ميرسد در آسمانها و زمين از آن خدا است پس هر ملکيتى زايل ميشود جز ملکيت او پس چرا نسبت به متاع فانى چند روزه که آنهم ملک حقيقى خدا است از انفاق در راه او مضايقه مينمايند و خداوند بآنچه انفاق ميکنند و نميکنند خبير است و هر دو را به پاداش مناسب خود ميرساند و لا تحسبن که خطاب به پيغمبر است و بما يعملون بصيغه مغايب نيز قرائت شده است.