تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْکُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (32)
بعد از آن وصف متقيان را مى‌فرمايد:
الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَيِّبِينَ: آنانکه قبض روح کنند ايشان را ملائکه در حالى که پاکيزه اعمال و پاک‌دلند از خباثت شرک، يا پاکيزه
«1» زخرف آيه 71.
جلد 7 - صفحه 194
است نفوس ايشان يا طيب است وفاتشان که صعوبتى براى آنها نباشد. يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْکُمْ: ملائکه گويند بر وجه تحيت سلام بر شما باد يا سلامتى باد شما را از هر بدى و مخالف طبعى، اين بشارتى است که به آنها داده شود. ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ: داخل شويد بهشت را به سبب آنچه بوديد که بجا مى‌آوريد از اعمال شايسته و اخلاق پسنديده. بنا به قولى اين را در وقت بيرون آمدن از قبر و بعث به آنها گويند.
در امالى «1»- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مروى است که: نيست احدى از مردم مفارقت کند روح او از بدنش، تا اين که بداند به کدام منزل بازگشت او باشد: بهشت يا آتش، آيا دشمن خداست يا دوست او. پس اگر دوست خدا باشد، باز شود براى او درهاى بهشت و ظاهر گردد راههاى آن و نظر نمايد به آنچه مهيا فرموده حق تعالى براى او. پس راحت شود از هر کارى و رفع گردد از او هر سنگينى. و اگر دشمن خدا باشد، باز شود براى او درهاى آتش و ظاهر گردد راههاى آن و نظر نمايد به آنچه خدا براى او مهيا فرموده در آن، پس رو آورد هر مکروهى و نازل شود هر شرّى، و تمام اينها وقت مرگ مى‌باشد و از روى يقين فرمود خداى تعالى (الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَيِّبِينَ) الايه (الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ ظالِمِي ...) «2».
تبصره: فرمايش طيبين کلمه مختصر جامعه حاوى است معانى بسيار را، از جمله اتيان آنها به اوامر الهيه و اجتنابشان از نواهى سبحانيه و مبرء بودن آنان از علايق جسمانيه و توجه داشتن به الطاف رحمانيه و قبض روح شوند با مژده بهشت جاودانى و ببينند مقامات عالى را، لذا تألمى از موت نيابند بر خلاف کفار و معاندين که با کمال سختى و نهايت دشوارى قبض روح شوند، زيرا مشاهده کنند درکات و عذابى را که براى آنها به سبب کفر و عناد مقرر شده؛
«1» امالى طوسى، جزء اوّل، نامه امير المؤمنين به محمّد بن ابى بکر.
«2» نحل آيه 28.
جلد 7 - صفحه 195
پس بنابراين انديشه تحقق چنين ساعتى، شخص را ملزم نمايد عقلا به دفع ضرر مظنون، و البته قدرى از خواب بيدار، و از بيدارى هشيار گردد، اگر در تحت فرمان عقل درآيد، بتدريج او را به ملازمت احکام شرعيه ارشاد نمايد.