اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ الَّذِين‌َ هاجَرُوا فِي اللّه‌ِ مِن بَعدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُم فِي الدُّنيا حَسَنَةً وَ لَأَجرُ الآخِرَةِ أَکبَرُ لَو کانُوا يَعلَمُون‌َ (41)
و کساني که هجرت کردند از مکّه به مدينه براي تشرف خدمت حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و اله و سلّم قربة الي اللّه خالصا لوجه اللّه بعد از اينکه بآنها از طرف کفار و مشرکين ظلم وارد شده بود و بسيار ظلم کشيده بودند جا ميدهيم آنها را در جايگاه بسيار نيک در دنيا و هر آينه اجر آخرت بسيار بزرگتر است اگر بودند ميدانستند.
(توضيحا) مسلمين مکه پس از هجرت حضرت رسالت بمدينه بيشتر گرفتار ظلم مشرکين شدند، بعلاوه دست آنها از دامن حضرت رسالت کوتاه شد و دست‌رسي باحکام دين و وظائف شرعيه خود نداشتند کساني که متمکن از هجرت بودند از منازل و اموال و بستگان خود چشم پوشيدند و هجرت کردند بمدينه و اينکه بر آنها واجب بود و آنها را مهاجرين گفتند و در فقه هم متعرض هستند کساني که در محلي باشند که دست‌رس باحکام دين نباشند واجب است مسافرت کنند بمحلي که دست‌رس آنها باشد اخذ احکام، مثل کساني که امروز در بلاد کفر يا بعض بلاد که عالم ندارند حرام است توقف آنها و واجبست با فرض تمکن مسافرت بمحلي که دست رس آنها باشد اخذ احکام و تکاليف لازمه و آيات و اخبار در وجوب آن بسيار داريم مثل قوله تعالي:
الَّذِين‌َ تَوَفّاهُم‌ُ المَلائِکَةُ ظالِمِي أَنفُسِهِم قالُوا فِيم‌َ کُنتُم قالُوا کُنّا مُستَضعَفِين‌َ فِي الأَرض‌ِ قالُوا أَ لَم تَکُن أَرض‌ُ اللّه‌ِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها الي آخر الآيات نساء آيه 99 شرحش گذشت لذا ميفرمايد:
وَ الَّذِين‌َ هاجَرُوا از مراکز خود بسوي مدينه في اللّه جهت اطاعت امر الهي و اخذ احکام دين مِن بَعدِ ما ظُلِمُوا از اذيتها و تعديات مشرکين بر آنها لَنُبَوِّئَنَّهُم.
در مدينه بهترين مکانها في الدنيا در همين دار دنيا حسنة جايگاه بسيار خوب و لاجر الاخرة بهشت و حور و قصور و ساير نعم الهي و مثوبات (اکبر)
جلد 12 - صفحه 126
بلکه قابل مقايسه نيست با دنيا و جميع ما فيها چون زائل و دائر وفا نيست هيچ ثباتي و بقايي از براي او نيست و آخرت دار باقي است ابد الآباد لَو کانُوا يَعلَمُون‌َ لکن نوع بشر آخرت را نسيه ميدانند و دنيا را نقد مثل عمر سعد.