تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْکَ الذِّکْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَکَّرُونَ (44) بعد از آن بيان فرمايد که پيغمبران را از آدميان فرستاديم: بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ: به براهين و کتاب؛ اولى براى اثبات نبوت، و ثانى به جهت ارشاد و هدايت. وَ أَنْزَلْنا إِلَيْکَ الذِّکْرَ: و فرستاديم به سوى تو قرآن را. نکته: چون قرآن سبب يادآورى و آگاهى غافلين است، لذا از باب تسميه سبب به اسم مسبب استعمال شده، و يکى از اسماء قرآن هم ذکر مى‌باشد لقوله‌ (إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ) «3» خلاصه قرآن را به تو فرستاديم. لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ‌: براى آنکه بيان کنى براى مردمان تماما از عرب و عجم. ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ‌: آنچه فرستاده شده به ايشان در اين قرآن از دلايل توحيد و عقايد و احکام و شرايع و اخلاق و هرچه محتاجند از امور معاش و معاد. وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَکَّرُونَ‌: براى اينکه تأمل و انديشه کنند و حق و حقانيت را به حکم عقل دريابند. تبصره: مرکز ترقيات انسانى و سرمايه نيک فرجامى، فکر است. محقق طوسى فرمايد: تفکر، سير باطن باشد از مبادى به مقاصد، و آن نزديکتر است به تأثير از نظر، و هيچکس ارتقا ننمايد از نقص به کمال، مگر به سبب اين سير. «1» طلاق آيه 10. «2» عيون اخبار الرضا عليه السّلام، جزء اوّل، باب 23. «3» حجر آيه 9. جلد 7 - صفحه 211 حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمايد: «الفکر مرات صافية» «1» فکر کردن در کارها آئينه صافى است، يعنى چنانچه آئينه صاف صورت را خوب مى‌نمايد، همچنين به فکر نمودن در کارها، بر وفق دلخواه صورت پذيرد. پس فکر موجب نورانيت قلب و خروج آن از غفلت و رساننده به جميع خيرات است. ايضا- آن حضرت فرمود: «التفکّر يدعو الى البرّ و العمل به» «2» تفکر دعوت نمايد به نيکى و عمل به آن. بدين سبب در آيات شريفه ميزان آگاهى و هشيارى و حق شناسى را تفکر قرار داده. زهى سعادت کسى که از اين گوهر گرانبها استفاده نمايد.