تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما بِکُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذا مَسَّکُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ (53)
«1» احتجاج طبرسى، جلد دوّم، صفحه 71 (احتجاج الصادق فى انواع شتّى من العلوم)
جلد 7 - صفحه 220
بعد از آن اختصاص داده جميع نعمتها را به ذات احديت خود، و فرمايد:
وَ ما بِکُمْ مِنْ نِعْمَةٍ: و آنچه به سبب شما و براى شما باشد از نعمتها مانند حيات و بقاء و صحت و وسعت. فَمِنَ اللَّهِ: پس از جانب خدا است يا بواسطه يا بى‌واسطه.
بيان: به ديده بصيرت و تأمل که ملاحظه شود، تمام نعم از جانب خداى تعالى مى‌باشد، زيرا يا دينيه است يا دنيويه. اما نعمت دينيه مانند ايمان و توحيد و ارسال رسل و انزال کتب، و اما نعم دنيويه آن هم يا نفسانيه است يا بدنيه و يا خارجيه، و هر يک ازين سه جنس در تحت آن مندرج است انواع نعمتى که به شماره نيايد؛ لذا فرمود (وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها) «1» و چون کليّه نعم از جانب منعم حقيقى باشد، پس به ملازمه عقليه، شکرش واجب، و اطاعتش لازم آيد.
ثُمَّ إِذا مَسَّکُمُ الضُّرُّ: پس هرگاه برسد شما را ضررى مانند مرض و شدت بلاء و محنت و قحط و آفت. فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ: پس به سوى خدا تضرع و استغاثه کنيد در کشف و رفع آن نه به غير او. حاصل آنکه در سختى و گرفتارى به احدى استغاثه نکنيد مگر به خداى تعالى، زيرا مى‌دانيد که ذات يگانه سبحانى فريادرس باشد فقط، و غير را توانائى نيست.