اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَجعَلُون‌َ لِلّه‌ِ ما يَکرَهُون‌َ وَ تَصِف‌ُ أَلسِنَتُهُم‌ُ الکَذِب‌َ أَن‌َّ لَهُم‌ُ الحُسني لا جَرَم‌َ أَن‌َّ لَهُم‌ُ النّارَ وَ أَنَّهُم مُفرَطُون‌َ (62)
جلد 12 - صفحه 146
و قرار ميدهند از براي خداوند چيزي را که خود آنها بد ميدانند و کراهت طبع دارند که بنات باشند و زبانهاي آنها متّصف بدروغ ميشود که ميگويند که اختصاص دارد بما خوبيها چنين نيست محقّقا از براي آنها است آتش و محقّقا آنها پيش فرستادگان هستند براي آتش يعني قبل از بقيه اهل جهنم اينها داخل جهنم ميشوند وَ يَجعَلُون‌َ لِلّه‌ِ ما يَکرَهُون‌َ که گفتند ملائکه دختران خدا هستند و مراد از کراهت چيزيست که خلاف ميل نفس و خلاف طبع و هواهاي نفساني باشد و آن دختر داشتن است در نظر آنها ولي مکروه در باب فقه فعليست مذموم لکن منع از ترک نشده و ترخيص در فعل شده استحقاق عقوبت ندارد لکن مسلّما انحطاط درجه دارد بخلاف حرام که منع از فعل شده که استحقاق عقوبت دارد وَ تَصِف‌ُ أَلسِنَتُهُم‌ُ الکَذِب‌َ يعني زبانهاي آنها داراي صفت دروغ ميشود چون معاصي زبان بسيار است کذب غيبت فحش سب‌ّ سعايت نمّامي افتراء تفتين دو بهم زني کلمات کفر آميز و غير اينها که گفتند بيست پنج معصيت زبان است و اينها از صفات لسانست أَن‌َّ لَهُم‌ُ الحُسني بعض مفسّرين گفتند مراد از حسني بنين که اولاد ذکور هستند بقرينه جمله قبل که وَ يَجعَلُون‌َ لِلّه‌ِ ما يَکرَهُون‌َ باشد بعضي گفتند مراد مثوبات اخرويست بقرينه جمله بعد لا جَرَم‌َ أَن‌َّ لَهُم‌ُ النّارَ لکن تفسير اول ظاهر آيه است که حسني در نظر آنها همان اولاد ذکور است و توصيف لسان آنها بکذب براي اينست که خداوند اولاد ندارد نه ذکور و نه اناث و ملائکه هم اناث و ذکور نيستند چون ذکور و اناث در انسان و حيوانات براي توليد و تناسل است و ملائکه توليد و تناسل ندارند بلکه عورت دبر و قبل ندارند زيرا آن دو براي دفع اخبثين است و آنها مدفوعات ندارند چون اکل و شرب ندارند و نيز دعوي اينکه ذکور حسني هستند و اناث مکروه و قبيح اينهم کذب است زيرا ملاک حسن و قبح در آخرت ايمان و کفر است و در دنيا وجاهت و زشتي است چنانچه در قرآن ميفرمايد:
لا يَحِل‌ُّ لَک‌َ النِّساءُ مِن بَعدُ وَ لا أَن تَبَدَّل‌َ بِهِن‌َّ مِن أَزواج‌ٍ وَ لَو أَعجَبَک‌َ حُسنُهُن‌َّ احزاب آيه 52.
جلد 12 - صفحه 147
بلکه اولاد ذکور و اناث اگر باعث سعادت انسان در دنيا و آخرت باشند بسيار خوبست و اگر موجب شقاوت باشند بسيار بد هستند و اولاد و اموال امتحان بزرگيست وَ اعلَمُوا أَنَّما أَموالُکُم وَ أَولادُکُم فِتنَةٌ انفال آيه 28.
لا جَرَم‌َ أَن‌َّ لَهُم‌ُ النّارَ هيچ حسني براي کفار و مشرکين نيست نه در دنيا و نه در آخرت بلکه براي آنها آتش مهيّا شده که خود آنها براي خود اسباب آتش را فراهم ميکنند بلکه الان در آتش هستند و ميسوزند منتهي الامر خواب غفلت آنها را گرفته نميفهمند موقعي که اجل ميرسد و بيدار ميشوند مي‌بينند در چه آتشي بوده و ميسوختند
النّاس نيام فاذا ماتوا انتبهوا
ليلة المعراج از پيغمبر است که بالاي جهنم صداي عظيمي از قعر جهنم بلند شد از جبرئيل پرسيدم گفت سنگي از لب جهنم رها شد هفتاد سال قبل الآن رسيد بته جهنم و اشاره بيک يهودي بود که هفتاد سال در کفر سير داشته و الآن مرد وَ أَنَّهُم مُفرَطُون‌َ اينکه پيش فرستاده‌اند آتش را براي خود.