خداوند، نه تنها از لابلاى ابر، آبى که مايه حيات است نازل مى‌کند، بلکه از لابلاى درون حيوانات، شيرى که مايه حيات است، خارج مى‌کند.
«فَرْثٍ» به غذاى هضم شده‌ى درون معده گفته مى‌شود و «عبرة» به چيزى گفته مى‌شود که وسيله‌ى عبور از جهل به علم گردد.
با آنکه «انعام» جمع است. ولى ضمير در «بُطُونِهِ» مفرد است. زيرا مراد، هر واحدى از چهارپايان است نه همه‌ى آنها.
شير، يک غذاى کامل است که هم به جاى آب است و هم به جاى غذا و تمام نيازهاى بدن را تأمين مى‌کند. در روايات مى‌خوانيم: شير، عقل را زياد، ذهن را صفا، چشم را روشنى، قلب را تقويت، پشت را محکم، و فراموشى را کم مى‌کند.
چهارپايان، تنها وسيله‌ى تأمين نيازهاى مادّى ما نيستند، بلکه مى‌توانند وسيله‌ى تکامل معنوى و رشد ايمانى ما باشند.
راستى خدايى که شير را از دل علف بيرون مى‌کشد، نمى‌تواند در قيامت، انسان را از دل خاک بيرون کشد؟! خدايى که شير خالص را از لابلاى خون و غذاى هضم شده، استخراج مى‌کند، نمى‌تواند اعمال صالح را از ساير کارها جدا کند؟.
تبديل علف به شير، نياز به دستگاه پالايش، ميکروب زدايى، حذف مواد مضرّ، امکانات
جلد 4 - صفحه 544
شيرين کننده، گرم کننده، چرب کننده و رنگ کننده و لوله‌کشى در بدن چهارپايان دارد.
چگونه است که يک پالايشگاه نفت، مهندس لازم دارد، امّا پالايشگاه شير، خالق نمى‌خواهد؟ «إِنَّ لَکُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً»
انسان‌هاى خالص، کسانى هستند که از لابلاى فراز و نشيب‌ها و خطوط سياسى و مسائل اجتماعى و دوستان گوناگون، عبور کنند، امّا نه رنگ آنان را بپذيرند و نه بوى آنها را. «مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً»
شرط گوارايى نوشيدنى‌ها، خالص بودن است. آرى، آب‌هاى آشاميدنى زمانى گوارا است که از هرگونه آلودگى خالص باشند. «خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ»
گوارا بودن، بايد براى همه‌ى مصرف کنندگان باشد، نه تنها انسان‌ها، و لذا نفرموده: «سائغا لکم» بلکه فرمود: «سائِغاً لِلشَّارِبِينَ».
در دنياى متمدّن امروز، ديده و شنيده شد که کشورهاى متمدّن آنچه را تاريخِ مصرفش گذشته است براى آوارگان و درماندگان ارسال مى‌کنند!
مصرف شير توسط انسان، نشان‌دهنده آن است که کسى که حيوان را آفريد و شير را در درون آن ساخت، همان کسى است که ما را آفريد و نيازهاى ما را مى‌دانست. «نُسْقِيکُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ»
حضرت على عليه السلام در نامه 25 نهج‌البلاغه به مسئول جمع‌آورى زکات مى‌نويسد: وقتى براى جمع‌آورى زکات مى‌روى بايد اصولى را مراعات کنى، از جمله آنکه مقدارى شير در پستان حيوان باقى بگذارى تا نوزادان بى‌بهره نباشند. ميان حيوان و نوزادش جدايى نيانداز و در مسير راه، به حيواناتِ خسته استراحت بده وآنها را از خوردن آب وعلف بازمدار.
کتک زدن به حيوان، شير دوشيدن با ناخن بلند، بهره‌کشى بيش از حدّ از حيوان و هرگونه ظلمى به حيوان ممنوع است. در قرآن مى‌خوانيم: حضرت سليمان با آن همه عظمتش که جنّ وانس تحت فرمان او بودند، به حيوانات ملاطفت نموده ودست مبارکش را به گردن و پاى آنها مى‌کشيد. «فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْأَعْناقِ» «1»
«1». ص، 33.
جلد 4 - صفحه 545