سوره نحل(النحل)، آیه ۶۶ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۴
وَإِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعَامِ لَعِبْرَةً نُّسْقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهِ مِن بَيْنِ فَرْثٍ وَدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَائِغًا لِّلشَّارِبِينَ
و در وجود چهارپایان، برای شما (درسهای) عبرتی است: از درون شکم آنها، از میان غذاهای هضمشده و خون، شیر خالص و گوارا به شما مینوشانیم!
معنی کلمات و عبارات
«نُسْقِیکُمْ»: به شما مینوشانیم. «بُطُونِهِ»: شکمهایشان. ذکر ضمیر (ه) به صورت مذکّر، بدان خاطر است که واژه (أَنْعام) اسم جمع است و تذکیر و تأنیث آن درست است (نگا: نحل / . «مِن بَیْنِ»: حال مقدّم (لَبَناً) و یا این که بدل اشتمال (فِی بُطُونِهِ) بشمار است. «فَرْثٍ»: علوفه جویده و نیمههضمِ دستگاه گوارش حیوان. علوفهای که هنوز در داخل دستگاه گوارش حیوان باشد آن را (فَرْث) یعنی تفاله، و پس از دفع از بدن حیوان آن را (رَوْث) یعنی سرگین مینامند. «مِن بَیْنِ رَوْثٍ وَ دَمٍ»: مراد این است که حیوان موادّ غذائی را میخورد و موادّ غذائی به (فَرْث)، و فَرْث به خون، و خون به شیر تبدیل میشود. «خَالِصاً»: صاف. «سَآئِغاً»: گوارا. خوشآیند.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- در شتر، گاو و گوسفند درس عبرتى براى انسانهاست. «و إن لکم فى الأنعم لعبرة نسقیکم»
«أنعام» نامى است براى شتر، گاو و گوسفند.
۲- خداوند، بیرون آورنده شیر خالص از میان خون و سرگینهاى داخل شکنبه شتر، گاو و گوسفند جهت استفاده انسانها «و إن لکم فى الأنعم لعبرة نسقیکم ممّا فى بطونه من بین فرث و دم لبنًا خالصًا سائغًا للشربین»
«فرث» سرگینى است که داخل شکنبه است و هنوز از آن خارج نشده است.
۳- بیرون آوردن شیر خالص و آماده نوشیدن، از بین خون و سرگین داخل شکنبه شتر، گاو و گوسفند، از آیات خداوند «و إن لکم فى الأنعم لعبرة نسقیکم ممّا فى بطونه من بین فرث و دم لبنًا خالصًا سائغًا للشربین»
۴- در خارج کردن شیر خالص از میان خون و فضولات غذایى شتر، گاو و گوسفند، درس عبرتى است براى انسانها «و إن لکم فى الأنعم لعبرة نسقیکم ممّا فى بطونه من بین فرث و دم لبنًا خالصًا سائغًا للشربین»
۵- شیر شتر، گاو و گوسفند نوشیدنى، سالم و سهل التناول است. «و إن لکم فى الأنعم لعبرة نسقیکم ممّا فى بطونه من بین فرث و دم لبنًا خالصًا سائغًا للشربین»
«خالصاً» (پالوده از هر چیز) حکایت از سلامت آن و «سائغاً» (آسان جریان یابنده) حکایت از سهل التناول بودن آن مى کند.
۶- عوامل طبیعى، مجراى تحقق اراده و خواست خداوند «نسقیکم ممّا فى بطونه ... لبنًا خالصًا سائغًا»
اینکه خداوند از میان خون، سرگین شتر و ... شیرى خالص براى انسان مقرر کرد، مى تواند گویاى نکته یاد شده باشد.
۷- سیستم تولید شیر شتر، گاو و گوسفند و نیز کیفیت مواد غذایى آن، مشابه هم است. «و إن لکم فى الأنعم لعبرة نسقیکم ممّا فى بطونه من بین فرث و دم لبنًا خالصًا سائغًا للشربین»
ذکر حیوانات یاد شده با تعبیر مشترک «أنعام»، گویاى نکته یاد شده است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۷۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۵–۷۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۵–۸۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۶۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۶–۷۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آشامیدنیهای سالمتشابه شیر چهارپایانتشابه شیردهی چهارپایانشیر شتر از آیات خداشیر گاو از آیات خداشیر گوسفند از آیات خداعبرت از خروج شیر شترعبرت از خروج شیر گاوعبرت از خروج شیر گوسفندعبرت از شترعبرت از گاوعبرت از گوسفندکیفیت خروج شیر شترکیفیت خروج شیر گاوکیفیت خروج شیر گوسفندفواید شیر شترفواید شیر گاوفواید شیر گوسفندموارد آیات خدامجاری مشیت خدامنابع تغذیهنقش عوامل طبیعیعوامل عبرتافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
- به دست اوردن اب میوه از خرما و انگور، مایه پند و عبرت+۱ آیه
- شیر چارپایان،از بهترین اشامیدنیهای گوارا و سالم
- بیرون امدن شیر خالص از میان خون وسرگین چارپایان،جهت اشامیدن، ایه خدا
- چارپایان و لبنیّات انها، ایههای خدا برای خردورزان+۱ آیه
- عبرتاموزی، از جمله دلایل یاداوری نشانههای قدرت خدا+۱ آیه
- تشویق خداوند به تامّل و عبرتگیری از افرینش انعام+۴ آیه
- وجود منافع گوناگون در انعام، زمینه عبرت گرفتن انسانها+۲ آیه
- شیر انعام، نوشیدنی گوارا و سالم برای تغذیه انسانها
- پدید امدن شیر انعام از میان سرگین و خون انها، نشانه یگانگی خداوند برای اهل تعقّل+۱ آیه
- خروج شیر گوارا و خالص از میان خون و فضولات غذایی انعام، عبرتاموز انسانها
- شیر انعام مفید و ارزشمند برای تغذیه انسانها+۲ آیه
- درختان انگور و به دست اوردن فراوردههای گوناگون نوشیدنی و خوردنی از انها مایه عبرت+۱ آیه
- شیر شتر و گاو و گوسفند، نوشیدنی سالم و گوارا
- برامدن شیر خالص از بین خون و سرگین (غذاهای هضم شده) چهارپایان، ایه الهی برای صاحبان اندیشه+۱ آیه
- اباحه استفاده و اشامیدن شیر انعام (شتر، گاو و گوسفند)+۲ آیه
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۴ آیه
- خرما، از خوردنیهای حلال برای انسان+۱ آیه
- پیدایش شیر خالص و گوارا از بین خون و سرگین، از ایات الهی+۱ آیه
- پیدایش شیر خالص و گوارا از بین خون و سرگین، عبرتی برای انسانها
- چهارپایان، مظهر رفاه و برخورداری از نعمتها+۹ آیه
- شکم چهارپایان، محلّ مناسب، برای فراهم امدن فراورده های لبنی+۱ آیه
- بیرون امدن شیر خالص از شکم چهارپایان، مایه تفکّر و عبرت اموزی+۲ آیه
- شیر به دست امده از چهارپایان، از ایات خدا+۴ آیه
- استفاده از شیر چهارپایان، جایز و مباح+۳ آیه
- شیر چهارپایان، نوشیدنیِ سالم و بهداشتی
- شیر انعام، نوشیدنیِ خالص و گوارا
- شیر انعام (شتر، گاو و گوسفند) و فراورده های ان، از منابع مهم در تغذیه انسانها+۳ آیه
- خداوند، بیرون اورنده شیر خالص از میان خون و سرگین دامها، جهت استفاده انسانها
- بیرون امدن شیر از میان شکم و سرگین و خون دامها برای نوشیدن انسان از جانب خداوند، مایه عبرتی برای بشر+۱ آیه
- وجود منافع گوناگون در چهارپایان، مایه پند و عبرت برای انسان+۲ آیه
- درختان انگور و به دست اوردن فراورده های گوناگون نوشیدنی و خوردنی از ان، مایه عبرت+۲ آیه
- میوه درختان خرما و محصولات گوناگون به دست امده از ان، مایه عبرت+۱ آیه
- به دست اوردن شیر از چهارپایان، مایه پند و عبرت+۱ آیه