تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَکُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلاَّ مَتاعُ الْغُرُورِ (185)
ترجمه
هر نفسى چشنده است مرگ را و جز اين نيست که داده ميشويد تمامى اجرهاى خودتان را روز قيامت پس آنکه دور کرده شد از آتش و داخل شد در بهشت پس بتحقيق بمراد رسيد و نيست زندگانى دنيا مگر مايه فريب..
تفسير
ذکر موت بزرگترين موعظه است علاوه بر آنکه وعد است نسبت به مصدقين و وعيد است نسبت به مکذبين و بعد از مرگ اول رسيدن بجزاى عمل است از ثواب قبر و عذابش و عالم برزخ و صورش و قيامت کبرى و بهشت و دوزخش و ذره از ميزان استحقاق کمتر اجر داده نميشود و کاملا وفا ميشود بجزاى اعمال
جلد 1 صفحه 544
چه خير باشد چه شر و روز قيام از قبور نصاب اجر کامل ميشود و عياشى از حضرت باقر (ع) روايت نموده که کسيکه کشته شود مرگرا نچشيده بايد برگردد تا بچشد مرگ را و نيز از آنحضرت روايت شده است که کسيکه کشته شده است زنده مى‌شود تا بميرد و کسيکه مرده است زنده ميشود تا کشته شود بنظر حقير مراد اثبات رجعت است و در کافى از حضرت صادق (ع) روايت نموده که فرمود اهل زمين ميميرند و يکنفر باقى نمى‌ماند و اهل آسمان ميميرند و يکنفر باقى نمى‌ماند مگر ملک الموت و حمله عرش و جبرائيل و ميکائيل پس جبرائيل در پيشگاه احديت حاضر و واقعه را اعلام مينمايد با آنکه خدا اعلم است و امر ميرسد بملک الموت که بجبرائيل و ميکائيل بگو بميرند حمله عرش عرض ميکنند اين دو ملک دو رسول و دو امين تواند ميفرمايد حکم کردم که هر کس جان دارد بميرد پس ملک الموت در پيشگاه احديت حاضر ميشود و عرض ميکند کسى باقى نمانده جز من و حمله عرش با آنکه خداوند اعلم است و امر ميرسد بحمله عرش بگو بميرند پس مراجعت ميکند سر بزير و محزون و عرض ميکند کسى جز من باقى نمانده است با آنکه خدا اعلم است پس باو امر ميرسد که بمير و ميميرد پس خداوند زمين را بدست راست و آسمانها را بدست راست ديگر ميگيرد و مى‌فرمايد کجايند آنانکه از براى من شريک ثابت نمودند و با وجود من خداى ديگرى قائل بودند حقير عرض ميکنم خدا دست چپ ندارد هر دو دست خدا راست است پس کسيکه باو وعده نجات از آتش دوزخ داده شده و بنعيم جنت فائز شده است پس بتحقيق نائل شده است بفوز عظيم و نجات يافته است از عذاب اليم و در مجالس از پيغمبر (ص) نقل نموده که خدا فرموده بعزت و جلال خودم قسم ياد نمودم که هيچ بنده نباشد از بندگان من که دوست داشته باشد على را مگر آنکه او را دور نمايم از آتش جهنم و هيچ بنده نباشد از بندگان من که دشمن داشته باشد على را مگر آنکه دشمن داشته باشم او را و داخل نمايم او را در آتش و بئس المصير و در کافى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که خوبان شما اسخيا هستند و بدان شما بخيلانند و خلوص ايمان بخوبى با برادران دينى و سعى در حوائج آنها است و هر کس با برادران دينى خود خوبى کند خداوند او را دوست دارد و بينى شيطان را بخاک ماليده و دور ميشود از آتش جهنم و داخل ميشود در
جلد 1 صفحه 545
بهشت و زخارف دنيوى و فضولات زندگى نيست مگر مانند متاعيکه شخص گول ظاهر آنرا ميخورد و ميخرد و بعد پشيمان ميشود چون اگر از حرام بدست آمده باشد بواسطه آن در قيامت مى‌بيند مستحق عقوبت شده و آنهم از دست رفته و اگر از حلال باشد مى‌بيند اگر قناعت کرده بود و در راه خدا انفاق نموده بود بهتر بود و در دنيا هم تا بدست نياورده بود خيال ميکرد خيلى مهم است وقتى بآن رسيد مى‌بيند چيزى نبود و غرور يا مصدر است بمعنى اسم فاعل يا جمع غارّ است و اضافه بيانيه است.