تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتابَ مِنْ قَبْلِکُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا أَذىً کَثِيراً وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (186)
شأن نزول: بعد از هجرت مهاجران به مدينه، مشرکين دست تعدى به مال و ضياع اين جماعت که در مکه داشتند دراز کرده، مىفروختند و هر کدام آنها در راه مىيافتند مىکشتند؛ حق تعالى جهت ثبات مؤمنين بر شدايد بيان فرمايد:
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 321
لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوالِکُمْ: هر آينه البته به خدا قسم که امتحان و آزمايش کرده مىشويد در مالهاى خود به نقصان و تلف، وَ أَنْفُسِکُمْ: و در نفسهاى خود به اذيت و آزار و غير آن از امراض و علل.
ابن بابويه رضوان اللّه عليه از حضرت رضا عليه السّلام روايت نموده که فرمود: هر آينه البته البته امتحان کرده مىشويد در مالهاى خود به اخراج زکات، و در نفسهاى خود به توطين بر صبر «1».
وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتابَ: و هر آينه بشنويد از آنان که اهل کتابند، مِنْ قَبْلِکُمْ: پيش از شما، يعنى يهود و نصارى، وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا: و از کسانى که مشرک شدند، أَذىً کَثِيراً: اذيت بسيار، يعنى سخنانى که موجب رنجش خاطر شما شود، هم نسبت به پيغمبر و هم نسبت به شما، وَ إِنْ تَصْبِرُوا: و اگر صبر کنيد بر آزارها و ناملايمات، وَ تَتَّقُوا: و پرهيزيد از مکافات و انتقام ايشان، و آن را به منتقم حقيقى واگذاريد، فَإِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ: پس بدرستى که اين صبر و تقوا، از استقامت و استوارى و درستى کارهاى دين، و علامات ثبات بر آن است. يا صبر و تقوا، از عزائم امورى است که واجب است عزم بر آن.
تذکره: آيه شريفه دو مطلب را به مؤمنين تذکر فرمايد: 1- امتحان و آزمايش نسبت به اموال و نفوس خود، در مقابل اطاعت و فرمانبردارى. 2- صبر و تقوى در ورود ناملايمات و پرهيز از محرمات و منهيّات.