تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ کَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ بِما کانُوا يُفْسِدُونَ (88)
و نيز از حال مشرکان در آن روز اخبار مى‌فرمايد:
الَّذِينَ کَفَرُوا: آنان که کافر شدند به خداى تعالى. وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ: و باز داشتند مردم را از راه خدا، يعنى اقرار به وحدانيت الهى و تصديق رسالت حضرت مصطفوى و اعتقاد به معاد و جزاى سبحانى. زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ: بيفزائيم و زياد کنيم ايشان را عذابى بالاى عذاب. بِما کانُوا يُفْسِدُونَ: به سبب آن که بودند که فساد مى‌کردند به منع و باز داشتن از راه حق، پس يک عذاب براى کفر آنها، و عذاب ديگر براى منع ديگران از اسلام نزد بعضى زيادتى عذاب آن است که ماران بزرگ خلقت، و عقربهاى عظيم الجثه بر آنها گمارند و اينان گريزان شده، خواهند که ميان آتش پنهان شوند.
سعد بن جبير گفته «1»: کمترين عقربى که در جهنم باشد چند برابر شتر بختى، و کمترين مارى چند مقدار درخت خرما بلند، هر جهنمى را که زخمى زند چهل سال درد آن باقى باشد. نزد ابن عباس مراد زيادتى عذاب، نهرى چند است از مس گداخته که ايشان را به آن عذاب کنند.
تبصره: آيه شريفه تهديد و توعيد عظيمى است نسبت به کسانى که گمراه نمايند مردم را از دين قويم و باز دارند ايشان را از صراط مستقيم.
احتجاج طبرسى «2»- حضرت عسکرى از آباء گرام خود از حضرت سجاد عليهم السّلام: در تفسير آيه (وَ لَکُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ) «3»: فرمود: و براى شما است
«1» مجمع البيان، جلد 3، صفحه 380.
«2» احتجاج طبرسى، جزء دوّم، صفحه 50.
«3» بقره آيه 179.
جلد 7 - صفحه 264
اى امت پيغمبر در قصاص زندگانى، زيرا کسى که قصد قتلى نمايد، پس بداند اينکه قصاص مى‌شود و به سبب آن کف نمايد از کشتن، هر آينه مى‌باشد زندگى آنکه قصد قتلش نموده، و زندگى خود جانى و زندگى ساير مردم هرگاه بداند قصاص واجب است تجاسر نکند بر قتل به جهت ترس قصاص.
بعد فرمود: مى‌خواهيد خبر دهم شما را به اعظم از اين قتل قتلى که جبران ندارد و زندگى بعد از او هرگز نباشد؟ عرض کردند: چيست آن؟ فرمود: اينکه گمراه کند کسى را از نبوت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و از ولايت على عليه السّلام و راه نمايد به او غير راه خدا و اغراء کند او را به متابعت راههاى دشمنان على عليه السّلام و قول به امامت آنها، و دفع کند على عليه السّلام را از حقش، و انکار نمايد فضل او را و پروا ننمايد به تعظيم او که واجب است. پس اين آن قتلى است که مخلد گرداند مقتول را در جهنم، پس جزاء اين قتل هم خلود خواهد بود يعنى گمراه کننده مخلد است، و اما آنکه گمراه شده مخلد باشد، زيرا بعد از واضح شدن حق و اتمام حجت و آشکارى راه هدايت، نبايد پيروى داعى باطل و ضال و مضل را بنمايد.