تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّما يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِسانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِيٌّ وَ هذا لِسانٌ عَرَبِيٌّ مُبِينٌ (103)
بعد از آن شبهه ديگر منکرين نبوت حضرت ختمى مرتبت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را بيان مى‌فرمايد:
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ: و هرآينه بتحقيق مى‌دانيم ما آن را که ايشان مى‌گويند: إِنَّما يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ: جز اين نيست که مى‌آموزاند او را آدمى و اين قرآن از جانب خدا نيست. قريش مى‌گفتند: بلعام نصرانى آهنگر او را تعليم دهد.
چون پيغمبر او را دعوت و چيز مى‌آموخت، وقتها خدمت حضرت مى‌آمد، لذا اين نسبت را دادند و اشخاص ديگر را نيز گفته‌اند. اصح آن را ابو فکيهه شبها خدمت حضرت قرآن ياد مى‌گرفت. مشرکين گفتند: از اين غلام کلام مى‌آموزد؛ حق تعالى در رد آنها فرمود:
لِسانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِيٌ: زبان و لغت آن که ميل نمايند و نسبت دهند قرآن را به سوى او عجمى و گنگ و خالى از فصاحت و بلاغت باشد. وَ هذا لِسانٌ عَرَبِيٌّ مُبِينٌ: و اين قرآن لغتى است عربى روشن که شما با وجود کمال فصاحت و نهايت مهارت بر انشائات غريبه، از اتيان به مثل آن عاجزيد. پس ادعائى که نمائيد که مى‌آموزاند عجمى شکسته زبان مر آن
جلد 7 - صفحه 285
حضرت را، کلامى بدين فصاحت و بلاغت، هرآينه بطلانش از آفتاب روشن‌تر خواهد بود، و چگونه بدين شبهات واهيه و کلمات رکيکه مى‌توان خاموش نمود نور آياتى که تمام عقول بشر را حيران گردانيده نظم و اسلوب لفظ آن، چه برسد به معانى و حقايق و دقايق آن.