تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْکافِرِينَ (107)
ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا: اين عذاب عظيم به سبب اين است
جلد 7 - صفحه 289
که ايشان دوست داشتند و اختيار کردند زندگانى دنيا را. عَلَى الْآخِرَةِ: بر نعيم آخرت، حاصل آن که ايشان بجا آوردند آنچه را که نمودند به جهت طلب دنيا بوده، نه طلب آخرت. وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْکافِرِينَ: و بتحقيق خداى تعالى هدايت ننمايد بر وجه قهر و اجبار گروه کافران را، يا راه ننمايد به طريق بهشت ايشان را، زيرا به سوء اختيار بعد از اسلام، براى دوستى دنيا مرتد شده، از دين حق برگشتند.
تبصره: يکى از اعظم مفاسد انتظامات دينى و دنيوى، دوستى دنيا است، که موجب سدّ ترقيات آدمى و سبب اختلال نظم مدنى است. شارع مقدس که از روحيات جامعه بشرى مطلع بوده، دوستى دنيا را منشأ تمام مفاسد دانسته، لذا فرمود: رأس کل خطيئة حب الدنيا قتل انبياء و اولياء و هتک نواميس براى حب دنيا بوده، تجاسر به مقدسات مذهبى و انتشار اخلاق رذيله از قبيل بخل و حسد و کينه و بغض و عداوت، به سبب دوستى دنيا شده، کفر و زندقه و الحاد و ارتداد نيز به جهت حب دنيا گرديده.
در عيون «1»- عبيد اللّه بزاز نيشابورى گويد: با حميد بن قحطبه معامله داشتم، حرکت کردم در ماه رمضان، وقت ظهر بر او وارد شدم، سفره حاضر، مشغول غذا شد، پرسيد چرا نمى‌خورى؟ گفتم: مرض و علتى ندارم که موجب افطار شود، شايد امير عذرى دارد. گفت: علتى ندارم، بعد گريه نمود. جهت را پرسيدم، گفت: هارون در طوس شبى مرا طلبيد، وارد شدم، ديدم شمعى در جلوى او روشن، شمشيرى برهنه، و غلامى ايستاده، گفت: اطاعت تو به امير المؤمنين چگونه است؟ گفتم: جان و مال، برگشتم، درنگى در خانه ننمودم. ثانيا غلامش آمد مرا طلبيد، وارد شدم، باز همان سؤال کرد، گفتم:
جان و مال و اهل و اولاد، تبسم نمود و مرخص. مرتبه سوم باز همان سؤال، گفتم:
جان و مال و اهل و اولاد و دين، خنديد، گفت: شمشير را بگير، هر چه غلام گفت
«1» عيون اخبار الرضا عليه السّلام، جزء اوّل، باب نهم، حديث اوّل.
جلد 7 - صفحه 290
بجا آور. آمديم به خانه بسته، درب را باز، در وسط آن چاهى، و سه اطاق بسته؛ يکى را باز، بيست نفر اولاد حضرت على و فاطمه عليهما السّلام پيرمرد و جوان مقيد به زنجير بيرون آورد، گفت: حکم امير است تمام اينها را گردن بزن. من بجا آوردم، بعد سرها و ابدان ايشان را در چاه ريخت، اطاق دوم نيز بيست نفر از اولاد رسول مقيد بيرون آورد، گفت: امير گويد تمام را گردن زنى. اطاق سوم نيز بيست نفر سادات ايشان را هم گردن زدم تا آخرى آنها پيرمردى بود گفت: اى ميشوم، چه عذر دارى روز قيامت حضور جدّ ما که شصت نفر اولاد او را کشتى؟ دستم مرتعش و بدنم متزلزل شد، غلام نظر غضبناک نمود، او را هم کشتم، و من شک ندارم که مخلد در جهنم باشم، با اين حال نماز و روزه چه فايده براى من دارد.