تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) ثُمَّ إِنَّ رَبَّکَ لِلَّذِينَ هاجَرُوا مِنْ بَعْدِ ما فُتِنُوا ثُمَّ جاهَدُوا وَ صَبَرُوا إِنَّ رَبَّکَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ (110) ثُمَّ إِنَّ رَبَّکَ لِلَّذِينَ هاجَرُوا: پس بدرستى که پروردگار تو مر آنان را که هجرت کردند به سوى مدينه مانند عمار و صهيب و خباب و سالم و بلال. مِنْ بَعْدِ ما فُتِنُوا: پس از آن که عذاب کشيده بودند و شکنجه يافتند از کفار. ثُمَّ جاهَدُوا: پس جهاد کردند در راه دين خدا. وَ صَبَرُوا: و صبر کردند بر ايذاء و آزار دشمنان و ساير امور شاقه. إِنَّ رَبَّکَ مِنْ بَعْدِها: بدرستى که پروردگار تو بعد از هجرت و جهاد و صبر، لَغَفُورٌ رَحِيمٌ‌: هر آينه آمرزنده است، عفو کند از ايشان گذشته را، مهربان است به ايشان که توفيق طاعت دهد در زمان آينده، يا رحمت کامله خود را شامل حال ايشان فرمايد. تبصره: خداوند متعال در اين آيه شريفه غفران و رحمت خود را مشمول کسانى فرموده که داراى اوصاف سه‌گانه باشند و هر يک از اين سه صفت هم مشعر است سه صفت ديگر را بدين تقرير: 1- هجرت، شامل است هجرت از بلاد کفر به ايمان، و هجرت از کفر به ايمان و از معصيت به طاعت. 2- مجاهده، اشعار باشد به دو مجاهده: يکى جهاد با کفار و ديگر جهاد با نفس، بلکه اين اکبر و اعظم باشد به مصداق حديث شريف نبوى به قوميکه از غزوه‌اى برگشته بودند، فرمود: بجا آورديد جهاد اصغر را، پس بر شما باد به جهاد اکبر. عرض کردند: جهاد اکبر چيست؟ فرمود: جهاد با نفس. 3- صبر، بنا به روايتى شامل است سه قسم را: صبر در طاعت، صبر در معصيت، صبر بر مصيبت.