تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) يَوْمَ تَأْتِي کُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها وَ تُوَفَّى کُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ (111) يَوْمَ تَأْتِي کُلُّ نَفْسٍ‌: ياد کن روزى را که آيد هر انسانى. تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها: جدل و خصومت مى‌کند از نفس خود، يعنى با نفس خود مجادله آغاز جلد 7 - صفحه 293 نموده ملامت کند خود را. مثلا عاصى گويد: چرا معصيت کردم. مطيع گويد: چرا طاعت بيشتر نکردم، و به قول اکثر مفسران، هر کسى سعى و مجادله نمايد در خلاصى نفس خود گويد نفسى نفسى. وَ تُوَفَّى کُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ‌: و تمام داده شود هر نفسى را جزاى آنچه بجا آورده است. وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ‌: و ايشان ستمديده نشوند در مکافات. در منهج‌ «1»- نقل شده که روزى عمر بن الخطاب به کعب الاحبار گفت: مرا وعظى کن. کعب گفت: به آن خدائى که جان من به دست قدرت او است، اگر فردا عمل تو مثل عمل هفتاد پيغمبر باشد، بر تو حالتى دست دهد که در آن وقت به هيچ چيز مشغول نباشى مگر به نفس خود، جهنم زفير زند و هيچ ملکى مقرب و نبىّ مرسل نماند الا در آن ساعت به زانو درآيند تا آن که ابراهيم خليل عليه السّلام با وجود درجه خلّت گويد: بار خدايا، من خليل توام، از تو خلاصى نفس خود را خواهم، و مصدّق آنچه گفتم فرمايش الهى است که‌ (يَوْمَ تَأْتِي کُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها الايه).