تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَقَدْ کانَ فِي يُوسُفَ وَ إِخْوَتِهِ آياتٌ لِلسَّائِلِينَ «7»
بعد از بيان منشأ قصه و ذکر تمهيد مقدمات آن، شروع در شرح آن فرمايد:
لَقَدْ کانَ فِي يُوسُفَ وَ إِخْوَتِهِ: هرآينه بتحقيق در قصه يوسف عليه السّلام و برادرانش. آياتٌ لِلسَّائِلِينَ: عبرت و تنبه و آيات عجيبه‌اى است براى پرسندگان از اين حکايت و غير ايشان را از جمله:
1- برادران اذيت و آزار در حق او روا داشته در صدد قتلش برآمده اجتماع کردند در چاه انداختن و به غلامى فروختن به سبب حسد با آنکه اولاد انبياء بودند، پس گذشت و عفو نمود با اقتدار و تمکين بر ايشان بدون تحميل هيچ منت و عارى بر آنان؛ هرآينه عبرتى است براى منافع دينى و دنيائى و آخرتى و نشانه‌اى است از آثار بزرگ‌منشى و بلندهمتى.
2- نشانه فرج است بعد از شدت و منحت بعد از محنت براى مبتلايان به شدائد روزگار و افتادگان در واديه آزار: در اثر صبر نوبت ظفر آيد.
3- دال است بر نبوت و حقانيت پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله با آنکه کتابى نخوانده و ملازمت عالمى ننموده، اخبار به تمام گزارشات اين واقعه نموده؛ هرآينه شاهد بزرگى است بر صدق دعوى و نزول وحى بر آن حضرت و غيره از تنبهاتى که در ضمن تفسير آيات بيان خواهد شد ان شاء اللّه تعالى.
برادران يوسف شش نفرشان علاقى و پسران خاله يوسف نيز بودند: يهودا، روبيل، شمعون، لاوى، ريالون و يشجر، که مادرشان ليّاى دختر ليّان دختر خاله يعقوب چون وفات نمود، راحيل خواهر او بجاى او نشست. يوسف و بنيامين از او
جلد 6 - صفحه 175
متولد و چهار ديگر از دو سريّه بودند. دان، يقتالى، حاد و اشر. «1» يوسف عليه السّلام در حسن صورت و سيرت از همه پيش بود، و از آيات او تخصيص به بهره‌اى از حسن که از اهل عصر ممتاز شد و گفته‌اند: خداى تعالى حسن را قسمت نمود ميان آدميان، دو ثلث به يوسف و ثلثى به همه جهان داد.
ابو سعيد خدرى روايت نموده از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله که فرمود: «2» شب معراج يوسف را ديدم با حسنى عجيب و لطافتى غريب، از آن متعجب شده پرسيدم: کيست؟ جبرئيل گفت: يوسف. اصحاب سؤال نمودند: چگونه ديدى؟
فرمود: مانند ماه شب چهارده.
خلاصه چون يوسف خواب را نقل نمود، يعقوب او را به اجتبا و اتمام نعمت مژده، و در کتمان آن سفارش زياد نمود. بعضى از زنان برادر اين را شنيده براى شوهران خود نقل و ايشان را عرق حسد به حرکت آمده به تدبير مهمّ او مشغول شدند.