تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً يَخْلُ لَکُمْ وَجْهُ أَبِيکُمْ وَ تَکُونُوا مِنْ بَعْدِهِ قَوْماً صالِحِينَ «9»
اقْتُلُوا يُوسُفَ: بکشيد يوسف را. گوينده اين حرف ذان يا شمعون يا يهودا بزرگتر ايشان. در تيسير نقل نموده که شيطان به صورت پيرى بر ايشان ظاهر و گفت: يوسف مى‌خواهد شما را به بندگى خود اختيار کند. گفتند: تدبير چيست؟ گفت: بکشيد يوسف را. أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً: يا او را از آبادانى دور کنيد به محلى که در آن درندگان باشند. يَخْلُ لَکُمْ وَجْهُ أَبِيکُمْ: تا خالى ماند براى شما روى پدر شما. يعنى چون او را نيابد، همگى شما را دوست دارد و تمام التفات خود را متوجه شما سازد. وَ تَکُونُوا مِنْ بَعْدِهِ قَوْماً صالِحِينَ: و باشيد بعد از ساختن کار يوسف گروه شايستگان، يعنى توبه‌کنندگان از اين عمل يا به
جلد 6 - صفحه 177
صلاح آرندگان عذر و تمهيد معذرت با پدر، يا شايستگان در دنيا بعد از خاتمه امر يوسف، چه کار شما انتظام يابد.
تنبيه: اين يکى از مکايد شيطان است که ناشکيبايان باديه آرزو و هوى و هوس را فريب دهد و بر وجه تسويف مى‌گويد: امروز گناه کنيد و فردا توبه نمائيد. غافل از آنکه معذرت و توبه فردا را عمر فردا مى‌بايد و عمر را اعتبارى نيست، و ترک گناه آسانتر است از توبه، چنانچه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمايد: ترک الذّنب اهون من طلب التّوبة. «1» زيرا ترک گناه، فضل آن محقّق، و لکن قبول توبه مردّد باشد.
اين قسمت در جوانان شيوع دارد، ايام جوانى که زمان قدردانى و سير ترقيات و کمالات انسانى است صرف شهوترانى نموده مرکب نفس را در عرصه محرمات و معاصى رها ساخته به اميد آنکه بعدها توبه نمائيم يا به پابوس سيد الشهداء عليه السّلام انابه کنيم، يا اکنون حالى کنيم و در پيرى قالى نمائيم، غافل از آنکه (بسيار جوان مرد و يکى پير نشد) و تأخير توبه آنا فانا معصيت باشد، ناگهان نهال جوانى زرد و آثار بيمارى ظاهر، اگر عمرى دريابد به کسالت و ناخوشدلى بگذراند.