اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اقتُلُوا يُوسُف‌َ أَوِ اطرَحُوه‌ُ أَرضاً يَخل‌ُ لَکُم وَجه‌ُ أَبِيکُم وَ تَکُونُوا مِن بَعدِه‌ِ قَوماً صالِحِين‌َ «9»
گفتند بعض آنها بديگران بکشيد يوسف را يا ببريد دور دست در يک
جلد 11 - صفحه 159
زميني او را بيندازيد که ديگر خالي شود براي شما يعني خالص شود توجه پدرتان يعني توجه او فقط بشما باشد پس از اينکه بوده باشيد از جماعت و قوم صالح.
اقتُلُوا يُوسُف‌َ قائل باين قول بعضي گفتند شمعون بوده و بعضي گفتند روبيل لکن ظاهر آيه اينست که قائل يک نفر نبوده کانّه اينها مشورت کردند در امر يوسف و بيکديگر گفتند طريقش منحصر بيکي از دو امر است يا کشتن يوسف أَوِ اطرَحُوه‌ُ أَرضاً در بياباني او را بيندازيد يا سباع و درندگان او را پاره ميکنند يا بدست کساني ميافتد او را بغلامي ميبرند.
يَخل‌ُ لَکُم وَجه‌ُ أَبِيکُم خالي ميشود و منحصر ميشود بعد از يأس از يوسف وجه ابيکم بمعني توجه قلبي و محبت باطني پدر شما بشما ميشود زيرا انسان اگر بعض اولادش از دست برود علاقه او بباقي ماندگانش بيشتر ميشود.
وَ تَکُونُوا مِن بَعدِه‌ِ قَوماً صالِحِين‌َ بمعني اينکه ديگر معصيت و ظلم باحدي نکنيم و باعمال صالحه ميپردازيم فقط اينکه يک معصيت بجايي نميخورد و خداوند گذشت ميفرمايد چنانچه در نظر بسياري است که پاره‌اي از معاصي را مرتکب ميشوند و ميگويند خدا کريم است ما را باين معاصي نميگيرد عذاب براي کفار است و مکرر شنيده شده که ميگويند اگر ما را هم جهنم برند علي ميماند و حوضش و اينکه بعضي گفتند بعد توبه ميکنيم اينکه بسيار بعيد است زيرا از اينکه عمل مسلّما پشيمان نميشوند.
و بعضي گفتند اينها غير بالغ بودند اينهم بسيار دور است بخصوص پسران اولي که از عيال اولي بوجود آمدند، و ممکن است بگوئيم مقصود آنها اينکه بود که بعد از اينکه با پدرمان خوش رفتاري ميکنيم و کاري نميکنيم که قلبش رنجش پيدا کند و نادلگران باشد و او را راضي ميکنيم.
160