نکته‌های تفسیر نور

در تفسير «مَعاذَ اللَّهِ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوايَ» دو احتمال داده‌اند: الف: خداوند پروردگار من است که مقام مرا گرامى داشته و من به او پناه مى‌برم. ب: عزيز مصر مالک من است و من سر سفره او هستم و درباره‌ى من به تو گفت: «أَکْرِمِي مَثْواهُ» و من به او خيانت نمى‌کنم. هر دو احتمال، طرفدارانى دارد که بر اساس شواهدى بدان استناد مى‌جويند. ولى به نظر ما، احتمال اوّل بهتر است. زيرا يوسف به خاطر تقواى الهى مرتکب گناه نشد، نه به خاطر اينکه بگويد: چون من در خانه عزيز مصر هستم و او حقّى بر من دارد، من به همسرش تعرّض و سوء قصد نمى‌کنم!. چون ارزش اين کار کمتر از رعايتِ تقواست. البتّه در چند جاى اين سوره، «رَبُّکَ» که اشاره به «عزيز مصر» است، به چشم مى‌خورد، ولى‌ «رَبِّي» هر کجا در اين سوره استعمال شده، مراد خداوند است. از طرفى دور از شأن يوسف است که خود را چنان تحقير کند که به عزيز مصر «رَبِّي» بگويد. اولياى خدا، به خدا پناهنده مى‌شوند و نتيجه مى‌گيرند: موسى از شرّ فتنه‌هاى فرعون به‌ جلد 4 - صفحه 181 خدا پناه مى‌برد، «إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَ رَبِّکُمْ مِنْ کُلِّ مُتَکَبِّرٍ لا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسابِ» «1» مادر مريم مى‌گويد: من مريم و نسل او را در پناه تو قرار مى‌دهم، «إِنِّي أُعِيذُها بِکَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ» «2» و در اين آيه يوسف به خدا پناه مى‌برد، «قالَ مَعاذَ اللَّهِ» و خداوند به پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله دستور پناهندگى به خودش را مى‌دهد. قُلْ أَعُوذُ بِرَبِ‌ ... به جاى گفتن: «أَعُوذُ بِاللَّهِ» يک سره به سراغ پناه‌دادن خدا رفت وگفت: «مَعاذَ اللَّهِ» تا پناهندگى خود را مطرح نکند. در واقع براى خود ارزشى قائل نشد.