تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ اسْتَبَقَا الْبابَ وَ قَدَّتْ قَمِيصَهُ مِنْ دُبُرٍ وَ أَلْفَيا سَيِّدَها لَدَى الْبابِ قالَتْ ما جَزاءُ مَنْ أَرادَ بِأَهْلِکَ سُوءاً إِلاَّ أَنْ يُسْجَنَ أَوْ عَذابٌ أَلِيمٌ «25»
«1» مجالس (امالى) صدوق، و تفسير نور الثقلين ج 2 ص 419.
جلد 6 - صفحه 206
خلاصه زليخا از عقب يوسف عليه السّلام روان شد:
وَ اسْتَبَقَا الْبابَ: و پيشى گرفتند به سوى در. مراد آنکه يوسف عليه السّلام به جهت فرار، ميل خروج نمود و زليخا مسارعت در عقب او براى منع از خروج.
کعب الاحبار نقل نموده: چون يوسف عليه السّلام فرار نمود، به هر درى که مى‌رسيد قفلهاى آن گشوده و به زمين مى‌افتاد تا به درب آخرين زليخا بدو رسيده دست در او زده پيراهن او را به عقب کشيد. «1» وَ قَدَّتْ قَمِيصَهُ مِنْ دُبُرٍ: و دريد در وقت کشيدن پيراهن يوسف عليه السّلام را از عقب طولا، يعنى زليخا پيراهن او را در طول پاره کرد. وَ أَلْفَيا سَيِّدَها: و يافتند يوسف و زليخا عزيز را.
لَدَى الْبابِ: نزديک درب بيرون. چون عزيز هر دو را مضطرب ديد دانست که حادثه‌اى روى نموده. پيش از آنکه به تفحص ايشان مشغول شود، زليخا پيش دستى نموده دليرانه به سخن درآمد براى رفع توهم از خود.
قالَتْ ما جَزاءُ مَنْ أَرادَ بِأَهْلِکَ سُوءاً: چيست جزاى کسى که قصد نمايد به اهل تو بدى را. غرض زليخا از اين سخن آن بود که برائت ذمه خود کند از گناه و چنان نمايد که گناه از يوسف عليه السّلام است يا ماء نافيه باشد يعنى نيست مکافات کسى که قصد حرم تو کند. إِلَّا أَنْ يُسْجَنَ: مگر اينکه به زندان کرده شود، يعنى پاداش او زندان است. أَوْ عَذابٌ أَلِيمٌ: يا عذابى دردناک يعنى ادب کردن و زدن به تازيانه. اين حرف را به جهت انتقام کشيدن از يوسف از منع مراوده و برائت ساحت خود بر زبان راند. حضرت يوسف عليه السّلام چون اين سخن را شنيد، چاره‌اى نديد براى تنزيه نفس خود از فعل ناشايسته به اظهار صدق و حقيقت امر.