اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رَبَّنا إِنَّنا سَمِعنا مُنادِياً يُنادِي لِلإِيمان‌ِ أَن آمِنُوا بِرَبِّکُم فَآمَنّا رَبَّنا فَاغفِر لَنا ذُنُوبَنا وَ کَفِّر عَنّا سَيِّئاتِنا وَ تَوَفَّنا مَع‌َ الأَبرارِ (193)
پروردگارا ما شنيديم منادي حق را که نداء ميکرد براي ايمان و ميگفت ايمان بياوريد بپروردگار خودتان پس ما ايمان آورديم، پروردگارا پس بيامرز گناهان ما را و از بين ببر بديهاي ما را و بميزان ما را با نيکان.
بعضي گفتند منادي پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است، و بعضي گفتند قرآن است زيرا نداي پيغمبر را فقط حاضرين شنيدند ولي نداي قرآن را تمام شنيدند.
لکن اينکه توهم فاسد است زيرا قرآن هم نداي پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است و نداي اوصياء و ائمه عليهم السلام هم نداي پيغمبر است، و نداي علماء هم نداي پيغمبر است و مراد همان پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است، و در کلام هم تقدير است که از جمله رَبَّنا إِنَّنا سَمِعنا مُنادِياً استفاده ميشود، يعني نداء منادي را شنيديم نه خود منادي را شنيديم چون شنيدني نيست.
يُنادِي لِلإِيمان‌ِ يعني الي الايمان مثل هَدانا لِهذا اعراف آيه 43، و مثل أَوحي لَها زلزلة آيه 10، و معناي ايمان اعتقاد بجميع عقائد حقه مذهب
جلد 4 - صفحه 461
شيعه اثني عشريه و ضروريات دين و ضروريات مذهب است و شرحش در اول سوره بقره گذشت.
أَن آمِنُوا بِرَبِّکُم مفاد نداي منادي است، و همان بربّکم ايمان بجميع فرمايشات رب‌ّ است.
فَآمَنّا رَبَّنا اجابت کرديم و بتمام فرمايشات منادي ايمان آورديم.
فَاغفِر لَنا ذُنُوبَنا غفران ستر و پوشيدن است، کسي جز ذات مقدّس تو خبر از گناهان ما نداشته باشد.
وَ کَفِّر عَنّا سَيِّئاتِنا تکفير از بين بردن گناه است مقابل احباط که از بين بردن عبادت است. و ممکن است ذنوب گناهان کبيره باشد و سيئات صغائر بقرينه إِن تَجتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنهَون‌َ عَنه‌ُ نُکَفِّر عَنکُم سَيِّئاتِکُم نساء آيه 31، و ممکن است غفران آمرزش گناه باشد اگر بدون توبه از دنيا رود و تکفير قبولي توبه باشد.
وَ تَوَفَّنا مَع‌َ الأَبرارِ حشر با نيکان و نيک کردارها و نيکوکارها و احسان کنندگان و خوبان.