اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدتَنا عَلي رُسُلِکَ وَ لا تُخزِنا يَومَ القِيامَةِ إِنَّکَ لا تُخلِفُ المِيعادَ (194)
پروردگار ما و بما مرحمت فرما آنچه را که وعده فرمودهاي بما بتوسط انبياء خود و ما را فرداي قيامت مفتضح و رسوا مفرما محققا تو خلف وعده نميفرمايي
(مسئلة مشکلة)
و ان اينست که بعد از علم به اينکه خلف وعده قبيح است و محال است از خدا صادر شود پس چه معني دارد طلب کردن از خدا به اينکه بوعدههايي که دادهاي
جلد 4 - صفحه 462
عمل فرما، البته عمل ميکند و تخلف نميفرمايد و جاي سؤال نيست.
و در جواب اينکه اشکال مفسرين چهار وجه گفتهاند هر يک جوابي دادهاند که اينکه وجوه بنظر تمام نيست لذا ما از نقل آنها خودداري ميکنيم چون کلمات آنها از روي مدرک صحيح نيست و اجتهادات ظنيه و استحسانات است و در حقيقت جواب ميپردازيم، و ان اينکه است که وعدههاي الهي باهل ايمان از مثوبات اخروي و نعم دنيوي فقط شرطش ايمان و تقوي و عمل صالح نيست بلکه شرط ديگري هم دارد که جز خدا و رسول و اوصياء او نميدانند و آن موافات است يعني بقاء ايمان تا آخرين نفس و احدي نميداند که عاقبت امرش بکجا ميکشد، چه بسا اشخاص بسيار خوب که مورد تعجب ديگران ميشوند آخر عمر بيايمان از دنيا ميروند مثل زبير و امثال او، و اينکه سؤال و دعاء براي حفظ ايمان که تا آخرين نفس باشد تا مشمول وعدههاي تو بشويم، لذا عرض ميکنند رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدتَنا عَلي رُسُلِکَ تعبير بجمع براي اينست که مقاله انبياء و رسل تماما يکيست که سعادت منوط بايمان و اطاعت است، و شقاوت مربوط بکفر و مخالفت است وَ لا تُخزِنا يَومَ القِيامَةِ معناي خزي گذشت، و قيد يوم القيمة براي هر دو جمله است ايتاء ما وعد و عدم الخزي إِنَّکَ لا تُخلِفُ المِيعادَ زيرا قبيح است و از تو محال است.
463