تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَمَّا فَتَحُوا مَتاعَهُمْ وَجَدُوا بِضاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ قالُوا يا أَبانا ما نَبْغِي هذِهِ بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَيْنا وَ نَمِيرُ أَهْلَنا وَ نَحْفَظُ أَخانا وَ نَزْدادُ کَيْلَ بَعِيرٍ ذلِکَ کَيْلٌ يَسِيرٌ (65)
«1» تفسير مجمع البيان ج 3 ص 248.
جلد 6 - صفحه 252
وَ لَمَّا فَتَحُوا مَتاعَهُمْ: و چون گشودند و باز کردند بارهاى خود را. وَجَدُوا بِضاعَتَهُمْ: يافتند بضاعت خود را که تسليم ملک کرده بودند در بارهاى خود و به حکم يوسف عليه السّلام. رُدَّتْ إِلَيْهِمْ: بازگردانيده بودند بديشان. قالُوا يا أَبانا ما نَبْغِي: گفتند اى پدر ما چه چيز طلب کنيم از احسان و کرم ملک مصر زياده از اين؟ هذِهِ بِضاعَتُنا: اين بضاعت ما است که غلّه به اين بضاعت به ما فروخته رُدَّتْ إِلَيْنا: بازگردانيده شده است به ما، يعنى غله را با بضاعت به ما داده‌اند. نزد بعضى «ما» نافيه است، يعنى زياده از اين طلب احسان و اکرام از ملک مصر نکنيم که هم طعام به ما داده هم بضاعت و قيمت آن را به ما رد نموده، پس به جهت اين احسان و انعام باز به او برگرديم، يا آنکه طلب دراهم از تو ننمائيم براى بازگشت، بلکه همين بضاعت براى ما کافى است، و چون امر ملک را در حق برادر خود بجا آوريم و او را برديم وعده ملک ما را وافى خواهد بود بفرست او را با ما.
وَ نَمِيرُ أَهْلَنا: و جلب کنيم طعام را بسوى کسان خود. وَ نَحْفَظُ أَخانا: و نگهدارى نمائيم برادر خود را در رفتن و آمدن. وَ نَزْدادُ کَيْلَ بَعِيرٍ: و زياده بستانيم مکيل شترى را به سبب او، زيرا ملک براى هر نفرى يک بار شتر طعام دهد، پس ما به مصاحبت برادر يک بار اضافه آوريم. ذلِکَ کَيْلٌ يَسِيرٌ: اين يک شتر بار مکيلى است اندک، و ملک با ما مضايقه نخواهد کرد بدين مقدار. يا اين مکيل طعام که آورديم کم و ما را کافى نيست، پس محتاجيم به اضافه مکيل برادرمان را. اين کلمات تمام تنبيه بود از ايشان بر وجه صواب بر فرستادن بنيامين با ايشان.