تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَمَّا دَخَلُوا عَلى يُوسُفَ آوى إِلَيْهِ أَخاهُ قالَ إِنِّي أَنَا أَخُوکَ فَلا تَبْتَئِسْ بِما کانُوا يَعْمَلُونَ (69)
وَ لَمَّا دَخَلُوا عَلى يُوسُفَ: و چون برادران وارد شدند بر يوسف، گفتند:
آنچه فرمودى اطاعت، و برادر را با خود آورديم. فرمود: خوب نموديد و جزاى آن را يابيد. بعد امر کرد ايشان را اکرام و مهماندارى نمودند، هر دو نفر را خوانى در
«1» تفسير مجمع البيان ج 3 ص 250.
جلد 6 - صفحه 259
پيش نهادند، بنيامين تنها ماند، گفت: اگر برادر من يوسف بودى اکنون با من نشستى، با حالت گريه تأسف خوردى. يوسف فرمود: خواهى تا من برادر تو باشم. گفت: تو خود پادشاه عزيزى و مرا بجاى او کسى نباشد. يوسف فرمود:
براى آنکه تنها نباشى برخيز نزد من بيا. آوى إِلَيْهِ أَخاهُ. جاى داد يوسف برادرش را و او را بر تخت خود نشانيد، يا چون برادران دو نفرى با هم شدند يوسف عليه السّلام ضم نمود به خود برادرش بنيامين را با او هم غذا شدند.
در تفسير على بن ابراهيم «1» برادران بيرون آمدند از کنعان با بنيامين، و لکن با آنها مکالمه و مجالسه و مؤاکله ننمود، چون بر يوسف وارد شدند، سلام نمودند.
يوسف عليه السلام برادر را شناخت، بنيامين دور از ايشان نشست. يوسف فرمود:
تو برادر ايشانى؟ گفت: بلى. پرسيد: چرا با آنها ننشستى؟ گفت: براى آنکه با برادر من به صحرا رفته و بدون او برگشتند به زعم اينکه گرگ او را خورده، قسم خوردم که با آنها جمع نشوم تا زنده‌ام. پرسيد: زن و اولاد براى تو باشد؟ گفت:
سه اولاد دارم: گرگ، پيراهن، خون. تا هر يک را بخوانم ياد برادرم افتم.
يوسف عليه السّلام برادران را فرمود بيرون رويد و بنيامين را نگهداشته، چون بيرون رفتند: قالَ إِنِّي أَنَا أَخُوکَ: فرمود يوسف آگاهى داد که بتحقيق من برادر تو هستم.
نزد بعضى يوسف عليه السّلام فرمود «2» مى‌خواهى من بجاى برادر تو باشم، بنيامين گفت: چگونه برادر من باشى و حال آنکه از يعقوب و راحيل متولد نباشى، يوسف بگريست و برقع از صورت برداشت و گفت: من يوسف برادر تو هستم، به ايشان هيچ مگو و مخفى دار. فَلا تَبْتَئِسْ بِما کانُوا يَعْمَلُونَ: پس مأيوس و دلتنگ مباش و بر تو سخت نيايد آنچه برادران با تو و برادرت کردند.
آنگه بفرمود تا برگشان بساختند و براى هر برادرى شتردارى گندم عطا کنند.
«1» تفسير قمّى ج 1 ص 348.
«2» تفسير کشاف ج 2 ص 489، و تفسير منهج ج 5 ص 63، و تفسير ابو الفتح ج 6 ص 413.
جلد 6 - صفحه 260