تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
لا يَغُرَّنَّکَ تَقَلُّبُ الَّذِينَ کَفَرُوا فِي الْبِلادِ (196)
ترجمه
نبايد فريب دهد البته ترا رفت و آمد آنانکه کافر شدند در شهرها.
تفسير
پس از ورود پيغمبر (ص) بمدينه و ملحق شدن مهاجرين بآنحضرت بتدريج و تشکيل سلطنت اسلامى مسلمين بضيق معيشت و عسرت شديدى مبتلا شدند چون از خوف کفار جرئت مسافرت براى کسب و تجارت نداشتند و وسائل زراعت و فلاحتهم براى آنها مهيا نبود ولى کفار در کمال آزادى و رفاهيت عيش اشتغال بامور مزبوره داشتند و اين معنى بطبع مسلمين گران آمد و روايت شده است که بعضى از آنها گفتند دشمنان خدا در ناز و نعمتند و ما در گرسنگى و عسرت و اين آيه و آيه بعد نازل شد که اگرچه بر حسب ظاهر خطاب به پيغمبر است ولى مراد امتند چون ساحت مقدس آن حضرت اجل از آنست که اعتنائى بدنياى دنى و ما فيها داشته باشد و خاطره بغير حق برايش روى دهد و ممکن است خطاب متوجه بهر کسى باشد که چنين خاطره براى او روى داده و بنظر حقير با آنکه اين قبيل خطابات متعارف قرآن است براى اشاره بهمدردى پيغمبر (ص) با آنها و مزيد سکونت آنحضرت مخصوص
جلد 1 صفحه 555
بخطاب شده که سايرين از سيره او سرمشق بگيرند و چنين خيالى بخود راه ندهند که شايد کفار نزد خداوند محبوبتر از مسلمين باشند که آنها را در نعمت و رفاهيت و اينها را در ضيق و عسرت قرار داده است و بدانند که دنيا قابل دوستان خدا نيست و خداوند نعمت دائم براى دوستان خود تهيه نموده و ميخواهد آنها در دنيا مبتلا بزحمت باشند تا باستحقاق و لياقت فائز به نعيم جاودان شوند و اين خود تسلى خاطرى است براى آنها که سيد کائنات هم با آنها در اين شدايد شريک است و آنها هم با آن حضرت در درجات آخرت و بهشت عنبر سرشت.