تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
المر تِلْکَ آياتُ الْکِتابِ وَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ «1»
اختلاف اقوال فواتح السور سابقا مذکور و بطور اجمال مضبوط شود:
1- اسامى سور 2- اسامى قرآن. 3- دال بر اسماء الهى. 4- قسمهاى سبحانى. 5- هر حرف آن مفتاح اسمى است از اسماء الهى. 6- مدت بقاى
«1» وسائل الشيعة، جلد 4، ابواب قراءة القرآن، صفحه 889، حديث 7.
جلد 6 - صفحه 323
امت پيغمبر. 7- تسکيت براى کفار. 8- رمزى است بين خدا و پيغمبر. 9- علم آن نزد پيغمبر و ائمه معصومين سلام اللّه عليهم اجمعين. 10- در تفسير برهان «1»- ابن بابويه به اسناد خود از سفيان بن سعيد ثورى که عرض کردم خدمت حضرت صادق عليه السّلام چيست معنى (المر) فرمود: معنى آن: انا اللّه المحيى المميت الرّازق. و باتفاق آن را آيتى نشمرده‌اند به خلاف (طه و حم) کوفيان هر يک را آيتى محسوب دارند.
تِلْکَ آياتُ الْکِتابِ: اين آيات که مى‌بينيد و مى‌خوانيد آيتهاى کتاب عجيب کامل ممتاز در بين تمام کتابهاى حق و شايسته، اختصاص کتاب به او، يعنى قرآن مجيد و فرقان حميد که زبان از بيان و قلم از شرح توصيف آن عاجز است، يا آيات و قصص سابقه مذکوره آيات کتاب اوايل است از تورات و انجيل. وَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُ: و کتاب قرآنى که نازل شده به تو از جانب پروردگار تو حق و راست و درست و تمام آنچه در آنست مطابق با واقع باشد بدون هيچ خلافى و قصور و نقصانى، و عقل سليم به تفکر در آيات آن و تأمل در بينات آن حقانيت آن را دريابد. وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ: و لکن بيشتر مردمان تصديق نکنند و باور ندارند به سبب عناد و لجاج و انکار.
تحقيق: البته محقق است که انسان قابل ترقيات و کمالات است و راه وصول به سعادات را خالق موجودات به طريق اتم و اکمل نسبت به جامعه عالم ارائه داده، و نسخه جامعه کافيه وافيه که رافع اعتقادات فاسده و دافع اخلاق رذيله و حاوى ملکات حميده و صفات پسنديده باشد، در کتاب مبين قرآن به بيان متين حضرت سبحانى مشروح و به هيچ گونه فروگذار ننموده، اگر عقل منصفى در کار آمدى، هرآينه عالم کبير به اصلاح آمدى و جنبه مادى و معنوى تکميل شدى، لکن از آنجائى که طبع مايل به مشتهيات نفسانى و معرض از حقايق و معارف ربانى است، لذا در اغلب نفوس، اخلاق رذيله غالب آمدى و فساد روحى و جسمى طارى گشتى، و گوهر قابليت انسانى و استعداد فطرى
«1» تفسير برهان ج 2 ص 277.
جلد 6 - صفحه 324
ضايع و مهمل شدى.