اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
سَواءٌ مِنکُم مَن أَسَرَّ القَول‌َ وَ مَن جَهَرَ بِه‌ِ وَ مَن هُوَ مُستَخف‌ٍ بِاللَّيل‌ِ وَ سارِب‌ٌ بِالنَّهارِ «10»
و مساوي است و تفاوتي نميکند در علم الهي از افعال شما بندگان کسي که در سرّ و پنهاني قولي بگويد يا در ظاهر و علني بآن اظهار کند و کسي که او طلب خفاء کند بشب و کسي که در روز ظاهر و آشکار سير در مقاصد خود کند.
سَواءٌ مِنکُم مَن أَسَرَّ القَول‌َ وَ مَن جَهَرَ بِه‌ِ شبانه مخفيانه يک تصميماتي بگيرند يا روز آشکارا علنا اظهار کنند در علم الهي که عالم بما في الضمير است و لا يخفي عليه خافية في السماء و الارض تفاوتي ندارد.
وَ مَن هُوَ مُستَخف‌ٍ بِاللَّيل‌ِ شب طلب خفاء کند که بر ديگران پنهان باشد يا در ضمير خود تصميمي بگيرد يا با هم مسلکهاي خود وَ سارِب‌ٌ بِالنَّهارِ در روز در بازار علنا اظهار کند.
تنبيه- اينکه مقدار زياد که در قرآن مجيد در بسياري از آيات خداوند تذکر ميدهد که علم الهي أَحاطَ بِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ عِلماً چيزي بر او مخفي نيست عالم بغيب است براي اينست که تمام فرق باطله حتي حکماء و متکلمين از قبل از اسلام و بعد از اسلام درباره علم الهي اختلافات زيادي دارند حتي گفتند بيست و پنج قول در علم الهي گفتند و سبزواري هم در منظومه اشاره دارد که ميگويد:
جلد 11 - صفحه 314
(و قيل لا علم له بذاته || و قيل لا يعلم معلولاته)
الي آخر ابياته براي اينست که علم را زائد بر ذات ميدانند و صفت زائده ميگويند و عارض بر ذات يا مسئله علت و معلول که علت علم بمعلول ندارد يا مزخرفات ديگر لکن بعد از آنکه ثابت شد که ذات اقدس حق صرف الوجود و محض الوجود و بحث الوجود غير متناهي عدّة و شدّة و مدة البته بوحدته جميع مراتب وجود را دارا است و علم و قدرت و حيات و عظمت و کبريايي و ساير صفات ذاتيه از مراتب وجود است و همين نحو که ذات غير متناهي است اينکه مراتب هم غير متناهيست محدود نيست علم، قدرت، حيات و غير اينها و تعبير بکل شيئي يا بما في الضمير و نحوها از ضيق عبارت است و اللّه العالم.