مردم چهار دستهاند:
الف: مؤمن، کسانىکه هم ايمان دارند و هم اعمالشان صالح است.
ب: کافر، کسانىکه ايمان ندارند و در ظاهر نيز اظهار ايمان نمىکنند.
ج: فاسق، کسانىکه ايمان دارند، ولى اعمالشان صالح نيست.
د: منافق، کسانىکه ايمان ندارند، ولى به ظاهر اظهار ايمان مىکنند.
«طُوبى» يا مصدر است مثل «بُشْرى» و يا مؤنث «اطيب» به معناى بهترين است. در آيه مصداق خاصى براى (بهترين) بيان نشده تا شامل همه بهترينها شود. و شايد رواياتى که مىگويد: طوبى درختى است که ريشه آن در خانه پيامبر صلى الله عليه و آله وعلى عليه السلام وشاخههاى آن بر سر مؤمنان سايه افکنده، «1» مثال و تجسمى باشد از اينکه همه پاکىها و خيرات در گرو اتصال به رهبران آسمانى است.
وقتى کوتهفکران به پيامبر صلى الله عليه و آله انتقاد کردند که چرا اين همه فاطمه زهرا عليها السلام را مىبوسى؟
حضرت فرمود: زمانى که در شب معراج مرا به بهشت بردند، من از ميوه درخت طوبى خوردم و وجود فاطمه از آن نشأت گرفت و پديد آمد ومن هرگاه مشتاق بوى بهشت مىشوم دخترم فاطمه را بو مىکنم. «2»
کاميابى افراد بىايمان و بدور از عمل صالح، عمق و تداوم ندارد. چنانکه حضرت على عليه السلام مىفرمايد: «لا خير فى لذة من بعدها النار» «3» در لذّتى که بعد از آن آتش باشد، خيرى نيست.
«1». بحار، ج 8، ص 117 و 120.
«2». بحار، ج 8، ص 188
«3». بحار، ج 41، ص 104
جلد 4 - صفحه 361