اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَدِ استُهزِئ‌َ بِرُسُل‌ٍ مِن قَبلِک‌َ فَأَملَيت‌ُ لِلَّذِين‌َ کَفَرُوا ثُم‌َّ أَخَذتُهُم فَکَيف‌َ کان‌َ عِقاب‌ِ (32)
هر آينه بتحقيق استهزاء شد بپيغمبران از قبل از تو پس مهلت داديم براي کساني که کافر شدند پس از آن گرفتيم آنها را پس چگونه است عقاب پروردگار لَقَدِ استُهزِئ‌َ بِرُسُل‌ٍ مِن قَبلِک‌َ اينکه جمله براي تسليت خواطر مبارک حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که اگر اينکه کفار و مشرکين شما را استهزاء ميکنند مجنونت
جلد 11 - صفحه 341
ميگويند، کذّاب و مفتري ميپندارند، ساحر ميشمارند چنانچه ميفرمايد وَ إِذا رَآک‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا إِن يَتَّخِذُونَک‌َ إِلّا هُزُواً انبياء آيه 36 همين معامله را کفار و مشرکين امم سابقه نسبت بانبياء قبل داشتند بحضرت نوح استهزاء ميکردند و همچنين ساير انبياء که ميفرمايد وَ لَقَدِ استُهزِئ‌َ بِرُسُل‌ٍ مِن قَبلِک‌َ فَحاق‌َ بِالَّذِين‌َ سَخِرُوا مِنهُم ما کانُوا بِه‌ِ يَستَهزِؤُن‌َ انعام آيه 10.
فَأَملَيت‌ُ لِلَّذِين‌َ کَفَرُوا املاء مهلت است و اينکه املاء از راه لطف و عنايت نيست بلکه از راه عقوبت و عذاب است چنانچه ميفرمايد وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ آل عمران آيه 179.
ثُم‌َّ أَخَذتُهُم اخذ شديد يا بعذابهاي دنيوي هلاک ميشوند چنانچه در امم سابقه بود يا بسختي جان دادن که در خبر دارد سخت‌تر از آنست که گوشت بدنش را مقراض کنند يا ميل آسيا در تخم چشم بگردانند.
فَکَيف‌َ کان‌َ عِقاب‌ِ از جان دادن که ميفرمايد وَ لَو تَري إِذِ الظّالِمُون‌َ فِي غَمَرات‌ِ المَوت‌ِ وَ المَلائِکَةُ باسِطُوا أَيدِيهِم أَخرِجُوا أَنفُسَکُم‌ُ اليَوم‌َ تُجزَون‌َ عَذاب‌َ الهُون‌ِ بِما کُنتُم تَقُولُون‌َ عَلَي اللّه‌ِ غَيرَ الحَق‌ِّ وَ کُنتُم عَن آياتِه‌ِ تَستَکبِرُون‌َ انعام آيه 93، و پس از مردن فشار قبر و تاريکي و عذاب عالم برزخ الي يوم القيمة که در حديث است ميفرمايد
اذا مات بن آدم قامت قيامته
و در قرآن ميفرمايد وَ مِن وَرائِهِم بَرزَخ‌ٌ إِلي يَوم‌ِ يُبعَثُون‌َ مؤمنون آيه 100 و عذابهاي صحراي محشر و خلود در جهنم وَ اللّه‌ُ أَشَدُّ بَأساً وَ أَشَدُّ تَنکِيلًا نساء آيه 84.
342