اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَذلِکَ أَنزَلناهُ حُکماً عَرَبِيًّا وَ لَئِنِ اتَّبَعتَ أَهواءَهُم بَعدَ ما جاءَکَ مِنَ العِلمِ ما لَکَ مِنَ اللّهِ مِن وَلِيٍّ وَ لا واقٍ (37)
و همين نحو ما نازل کرديم قرآن را مشتمل بر حکم و مصالح بلسان عربي
جلد 11 - صفحه 347
و هر آينه اگر متابعت کردي هواهاي نفسانيه آنها را و توقعات و خواهشهاي آنها را نيست از براي تو بعد از آنکه آمده است تو را از علم وليّي و ناصري و نه نگهباني.
و کذلک يعني همين نحوي که کتب و صحف انبياء سلف را نازل کرديم مشتمل بر حکم و مصالح بلسان قوم آنها همين نحو أَنزَلناهُ حُکماً عَرَبِيًّا مشتمل بر حکم و مصالح بلسان عرب که ميفرمايد وَ ما أَرسَلنا مِن رَسُولٍ إِلّا بِلِسانِ قَومِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُم ابراهيم آيه 4، و حکم در اينکه آيه بمعني حکمت و مصلحت است مثل آيه شريفه أُولئِکَ الَّذِينَ آتَيناهُمُ الکِتابَ وَ الحُکمَ وَ النُّبُوَّةَ انعام آيه 89 وَ لَئِنِ اتَّبَعتَ أَهواءَهُم براي دفع خواهش کفار از پيغمبر اکرم [ص] که متابعت هواي نفس آنها کند و اينکه خطاب اگر چه پيغمبر است لکن تکليف جميع مسلمين است که نبايد متابعت کفار و مشرکين کنند و مقاصد آنها را اجراء کنند و رفتار آنها را اخذ کنند چنانچه امروز بسيار رواج پيدا کرده بَعدَ ما جاءَکَ مِنَ العِلمِ که جايي براي شبهه باقي نگذاشته و تمام حقايق را مکشوف و روشن و واضح فرموده.
ما لَکَ مِنَ اللّهِ مِن وَلِيٍّ توقع نداشته باش که خداوند تو را نصرت فرمايد يعني خداوند تو را نصرت نميفرمايد و لا واق و نگهداري نميکند کسي که متابعت اينها را کند خداوند بخودش وا ميگذارد.