تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً «4»
ترجمه
و بدهيد بزنان مهرهاى آنها را بخوشى پس اگر گذشتند از براى شما از چيزى از آن بطيب خاطر پس بخوريد آنرا گواراى شما و سازگار..
تفسير
صدقات مهرهاى زنان است و نحلة را قمى بهبة تفسير فرموده و بعضى بعطيه الهى و دين و فريضه الهيّه تفسير نمودهاند و بنظر حقير معنى ظاهر آن برضا و رغبت و بدون طمع و عوض دادن است و تفسير بلازم فرمودهاند و در فقيه از حضرت صادق (ع) نقل نموده که کسيکه زن بگيرد و قصد نداشته باشد که مهر او را بدهد او نزد خدا زناکار است و از امير المؤمنين (ع) نقل شده که سزاوارترين ديون بوفا آن دينى است که موجب حليت زن براى انسان شده است و در مجمع از حضرت باقر (ع) نقل نموده که خطاب در اين آيه باولياء نکاح است که معمولا زنى را که شوهر ميدادند مهر او را خودشان ميگرفتند و باو نميدادند لذا خداوند از اين عمل نهى فرمود و خودشان فرمودند ظاهر آيه آنستکه خطاب بشوهرها است و مراد آنستکه آنچه مهر زنان است که بايد بپردازيد بدون مطالبه و محاکمه و مخاصمه بپردازيد و در بيان اينکه مهر عطيه الهيه است فرمودند چون عقد زناشوئى قرارداديست ميان دو نفر که از يکديگر بهرهمند و کامياب شوند پس آنچه مرد مىپردازد که مهر است عطيه الهيه است که خداوند بزنان عطا فرموده و هنئ و مرئ دو صفتند بمعنى سهل التناول و بىزحمت و گلوگيرى و بعضى گفتهاند هنئ مخصوص بچيزى است که لذيذ باشد و مرئ مخصوص بچيزى است که عاقبت آن خوب باشد و ضررى نرساند و از عياشى نقل شده است که شخصى شرفياب خدمت امير المؤمنين (ع) شد عرض کرد من چندى است مبتلا بدرد دل ميباشم فرمود آيا زن دارى عرض کرد بلى فرمود از او بخواه که از روى رضا و رغبت چيزى از مال خودش
جلد 2 صفحه 14
دارى عرض کرد بلى فرمود از او بخواه که از روى رضا و رغبت چيزى از مال خودش بتو ببخشد پس عسل خريدارى کن و با آب باران مخلوط نما چون در قرآن خداوند باران را بمبارک توصيف فرموده و تصريح ببودن شفاء در عسل نموده و بر آنچه زنان بطيب نفس بمردان دهند نسبت گوارائى و سازگارى داده و چون هر سه جمع شوند شفاء حاصل شود انشاء اللّه تعالى و آنشخص بفرموده حضرت عمل کرد و شفا يافت.