اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کُلاًّ نَقُص‌ُّ عَلَيک‌َ مِن أَنباءِ الرُّسُل‌ِ ما نُثَبِّت‌ُ بِه‌ِ فُؤادَک‌َ وَ جاءَک‌َ فِي هذِه‌ِ الحَق‌ُّ وَ مَوعِظَةٌ وَ ذِکري لِلمُؤمِنِين‌َ (120)
و تمام قصص مذکوره در آيات شريفه را ما بيان کرديم براي تو از خبرهاي پيغمبران اموري را که باعث ثبات قلب شما گردد و آمد تو را در اينکه قصص حق و صدق و موعظه و يادآوري از براي مؤمنين.
و کلّا مضاف اليه محذوف است يعني کل قصص ذکر شده نَقُص‌ُّ عَلَيک‌َ ذکر کرديم براي تو مِن أَنباءِ الرُّسُل‌ِ قصّه نوح، هود، صالح، ابراهيم، لوط شعيب، موسي عليهم السلام چه اندازه اذيت ديدند از قوم خود و خداوند آنها را نجات داد و قوم آنها را هلاک فرمود.
(ما نُثَبِّت‌ُ بِه‌ِ فُؤادَک‌َ) که آنچه اذيت از قوم خود مي‌بيني و ظلم ميکشي قلبت آرام باشد که خداوند تو را هم نصرت ميفرمايد و نجات مي‌بخشد و هم دشمنان تو را هلاک ميکند و باشد عذاب مياندازد.
(و جاءک في هذه الحق) آنچه گفتيم تمام حق و صدق بود وَ مَن أَصدَق‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ حَدِيثاً نساء آيه 89 وَ مَن أَصدَق‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ قِيلًا نساء آيه 121.
اشکال- اينکه جمله فقط اثبات ميکند که در اينکه قصص صدق و حق است و حال آنکه جميع فرمايشات الهي و جميع قرآن حق و صدق است.
جواب- آنکه اثبات شيئي نفي ما عدا را نميکند در وصف قرآن ميفرمايد وَ بِالحَق‌ِّ أَنزَلناه‌ُ وَ بِالحَق‌ِّ نَزَل‌َ وَ ما أَرسَلناک‌َ إِلّا مُبَشِّراً وَ نَذِيراً اسري آيه 106 (و موعظة) وعظ انذار است از معاصي و قبايح و بيان مضرات آن و عقوبات آن دنيوي و اخروي و اعظم همه آنها شرک و کفر است اگر مستمع متعظ بشود و دست بردارد نجات يابد و الا بهلاکت ميافتد.
جلد 11 - صفحه 145
وَ ذِکري لِلمُؤمِنِين‌َ تذکر نسبت بتمام افراد مکلفين است لکن مؤمنين منتفع ميشوند از اينکه جهت بلام ذکر فرموده للمؤمنين يعني بنفع مؤمنين است چنانچه ميفرمايد وَ ذَکِّر فَإِن‌َّ الذِّکري تَنفَع‌ُ المُؤمِنِين‌َ ذاريات آيه 55 چون گفتند (الانسان مساوق للسهو و النسيان) بلکه غفلت بسيار دامن‌گير است از اينکه جهت لازم است دائما او را متذکر کنند که خدا و دين و معاد و بهشت و جهنم و مثوبات و عقوبات و وظائف و دستورات و تکاليف خود را فراموش نکند.