→

نکته‌های تفسیر نور

کلمه‌ى‌ «بَقِيَّةٍ» که 3 بار در قرآن آمده، به معناى باقيمانده است، امّا معمولًا در لغت عرب، به فضل و قدرت گفته مى‌شود. شايد به خاطر آنکه انسان اجناس نفيس را نزد خود ذخيره مى‌کند و باقى نگه مى‌دارد، و شايد هم به جهت آنکه افرادى در صحنه باقى مى‌مانند که داراى قدرت و قوّت بيشترى هستند. در اين آيه خداوند از گروهى انتقاد کرده که چرا مجهّز به علم و قدرت نمى‌شوند تا جامعه را هشدار دهند. اين هشدار با لحن‌ «فَلَوْ لا» بارها در قرآن تکرار شده است، از جمله: آيه‌ى‌ «فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ» «1» و آيه‌ى‌ «لَوْ لا يَنْهاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ» «2» چون آيه‌ى 114 پيرامون نماز و اين آيه در مورد نهى از منکر است، بجاست تا به آياتى از قرآن مجيد که در آنها مسائل «نماز» و «امر به معروف ونهى از منکر» در کنار هم و متأثّر از يکديگر آمده، اشاره‌اى داشته باشيم. از جمله‌ى اين آيات عبارتند از: الف: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ» «3» قطعاً نماز، انسان را از زشتى‌ها و منکرات باز مى‌دارد. ب: «إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ» «4» همانا خوبى‌ها (مثل نماز) بدى‌ها را محو مى‌کند. «1». توبه، 122. «2». مائده، 63. «3». عنکبوت، 45. «4». هود، 114. جلد 4 - صفحه 132 ج: «أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْکَرِ» «1» نماز به پادار و امر به معروف کن و از منکر بازدار. د: «الَّذِينَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ» «2» مؤمنان واقعى آنانند که اگر در زمين به آنها مکنت و قدرت بخشيم، نماز به پا مى‌دارند و زکات مى‌پردازند.

آیات این صفحه