اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تُؤتُوا السُّفَهاءَ أَموالَکُم‌ُ الَّتِي جَعَل‌َ اللّه‌ُ لَکُم قِياماً وَ ارزُقُوهُم فِيها وَ اکسُوهُم وَ قُولُوا لَهُم قَولاً مَعرُوفاً «5»
و ندهيد اموال خود را در دست اشخاص سفيه اموالي که خداوند قرار داده براي شما که باو قيام کنيد در امر معيشت خود و آنها را بخورانيد و بپوشانيد و با آنها از راه تلطف و ارشاد تکلم کنيد.
جلد 5 - صفحه 14
سفيه ناقص العقل است در مقابل رشيد که کامل العقل است و مراد کسيست که نفع و ضرر خود را تشخيص نميدهد و صلاح و فساد کارها را تميز نميدهد مثل بسياري از اطفال و زنها و فساق، و در بسياري از اخبار شارب الخمر را سفيه شمرده‌اند بلکه دارد (اي سفيه اسفه من شارب الخمر) و در بعضي اخبار امثال شارب الخمر را هم ذکر فرموده و تمسک بهمين آيه کردند در منع دادن مال بدست آنها و لکن ظاهر اينست که از باب وحدت ملاک باشد چون دادن مال بسفيه موجب تضييع مال ميشود و ايمن از اتلاف نيست، فساق هم هيچگونه اعتمادي بآنها نيست نه بقول آنها و نه بفعل آنها و نه بامانت آنها و شارب الخمر فرد اجلاي فساق است کسي که نسبت بخود چنين باشد نسبت بديگران چه نحوه است.
وَ لا تُؤتُوا السُّفَهاءَ أَموالَکُم‌ُ نهي ارشادي است چون موجب تضييع مال است و لو نفس تضييع حرام است مثل اسراف و تبذير که از کبار معاصي شمرده‌اند و مراد از (اموالکم) ممکن است اموال خود مؤتي باشد چنان که ظاهر (اموالکم) است که مال‌هاي خود را دست سفيهان ندهيد تضييع ميکنند و از بين ميبرند.
بنا بر اينکه مراد از (الَّتِي جَعَل‌َ اللّه‌ُ لَکُم قِياماً يعني قوام زندگي شما در امر معاش باموالتان است و بآنها دادن مورث اختلال امر معاش شما ميشود.
و ممکن است مراد اموال خود سفهاء باشد که در دست شما بعنوان قيموميت سپرده شده بدست آنها ندهيد که مسئوليتش با شما است.
و تعبير (باموالکم) بادني مناسبت است يعني اموالي که در تحت اختيار و سلطنت شما است و قرينه بر اينکه معني جمله (و ارزقوهم فيها) زيرا واجب نيست کسي از مال خود نفقه بسفيه دهد مگر واجب النفقه باشد مثل عيال و اولاد، ولي و قيم بايد از مال خود سفيه صرف نفقه او کند، و همچنين (و اکسوهم) کسوه هم حکم نفقه را دارد.
جلد 5 - صفحه 15
وَ قُولُوا لَهُم قَولًا مَعرُوفاً بزبان لين و نيکو با آنها تکلم کنيد بعنوان نصيحت و ارشاد با زبان خشن و تند صحبت نکنيد نگوئيد سفيهي عقلت نميرسد نميتواني اصلاح مال کني، تضييع ميکني از بين ميبري.
و ممکن است گفته شود که مراد از (اموالکم) اعم از اموال خود و اموال سفهاء باشد تا هر دو جهت را شامل گردد و منافي با ظهور (اموالکم) و با ظهور (و ارزقوهم فيها و اکسوهم) نباشد و اللّه العالم، پس مراد از (اموالکم) امواليست که در تحت اختيار و تسلط شما است چه از جهت مالکيت يا از جهت قيموميت.